Ngày 12/6/2026, Chính phủ ban hành Nghị định 133/2026/NĐ-CP quy định xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực điện lực. Nghị định này thay thế nhiều quy định trước đây, đồng thời bổ sung các chế tài xử phạt mới nhằm tăng cường bảo đảm an toàn điện, sử dụng điện tiết kiệm, hiệu quả và nâng cao trách nhiệm của các tổ chức, cá nhân hoạt động trong lĩnh vực điện lực. Dưới đây là 7 điểm mới đáng chú ý của Nghị định 133/2026/NĐ-CP mà doanh nghiệp, đơn vị điện lực và người dân cần nắm rõ.
Mục lục
I. Tổng quan về Nghị định 133/2026/NĐ-CP
Nghị định 133/2026/NĐ-CP được ban hành nhằm:
- Hoàn thiện cơ chế xử phạt trong lĩnh vực điện lực.
- Đồng bộ với Luật Điện lực sửa đổi và các văn bản pháp luật liên quan.
- Tăng tính răn đe đối với các hành vi vi phạm.
- Bảo đảm an toàn hệ thống điện quốc gia.
- Nâng cao hiệu quả quản lý nhà nước trong lĩnh vực điện lực.
Nghị định quy định cụ thể các hành vi vi phạm, mức xử phạt, biện pháp khắc phục hậu quả và thẩm quyền xử phạt đối với tổ chức, cá nhân vi phạm.
II. 7 điểm mới của Nghị định 133/2026/NĐ-CP về xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực điện lực
2.1. Tăng mức xử phạt đối với hành vi trộm cắp điện
Một trong những điểm mới đáng chú ý là việc tăng chế tài xử phạt đối với các hành vi:
- Câu móc điện trái phép.
- Can thiệp vào hệ thống đo đếm điện năng.
- Sử dụng điện không qua công tơ.
- Gian lận điện năng tiêu thụ.
Việc tăng mức xử phạt nhằm hạn chế tình trạng thất thoát điện năng và bảo đảm công bằng trong sử dụng điện.
Ngoài tiền phạt, cá nhân và tổ chức vi phạm còn có thể bị buộc hoàn trả giá trị điện năng đã sử dụng trái phép theo quy định.
2.2. Bổ sung chế tài đối với vi phạm liên quan đến điện mặt trời và năng lượng tái tạo
Nghị định 133/2026/NĐ-CP bổ sung nhiều quy định mới liên quan đến:
- Điện mặt trời mái nhà.
- Hệ thống điện gió.
- Công trình năng lượng tái tạo.
- Hoạt động đấu nối vào hệ thống điện.
Các hành vi lắp đặt, vận hành hoặc đấu nối không đúng quy định kỹ thuật có thể bị xử phạt hành chính và áp dụng các biện pháp khắc phục hậu quả.
Đây là nội dung mới phù hợp với xu hướng phát triển mạnh các nguồn năng lượng tái tạo trong thời gian gần đây.
2.3. Siết chặt xử phạt vi phạm hành lang bảo vệ an toàn lưới điện
Nghị định mới tăng cường quản lý đối với các hành vi:
- Xây dựng công trình trái phép trong hành lang an toàn lưới điện.
- Trồng cây vi phạm khoảng cách an toàn.
- Tập kết vật liệu gây mất an toàn điện.
- Thả diều, vật bay hoặc thực hiện hoạt động có nguy cơ ảnh hưởng đến đường dây điện.
Các hành vi này không chỉ bị xử phạt bằng tiền mà còn có thể bị buộc khôi phục hiện trạng ban đầu hoặc tháo dỡ công trình vi phạm.
2.4. Tăng mức xử phạt đối với vi phạm về an toàn điện
Nghị định 133/2026/NĐ-CP bổ sung nhiều quy định liên quan đến:
- Kiểm định thiết bị điện.
- Vận hành hệ thống điện.
- An toàn lao động trong ngành điện.
- Bảo đảm điều kiện kỹ thuật đối với công trình điện.
Các tổ chức, cá nhân không thực hiện đầy đủ quy định về an toàn điện có thể bị xử phạt với mức cao hơn trước đây nhằm giảm thiểu nguy cơ tai nạn điện.
2.5. Bổ sung quy định xử phạt trong hoạt động bán lẻ điện
Nghị định mới quy định rõ hơn các hành vi vi phạm của đơn vị bán lẻ điện như:
- Thu tiền điện sai quy định.
- Áp dụng sai giá điện.
- Không công khai thông tin về giá bán điện.
- Vi phạm quy định về hợp đồng mua bán điện.
Việc bổ sung các chế tài này giúp bảo vệ quyền lợi người sử dụng điện và tăng tính minh bạch trong hoạt động kinh doanh điện năng.
2.6. Tăng cường xử lý vi phạm trong hoạt động điện lực trên môi trường số
Trong bối cảnh chuyển đổi số mạnh mẽ, Nghị định 133/2026/NĐ-CP bổ sung các quy định liên quan đến:
- Hệ thống quản lý dữ liệu điện lực.
- Giao dịch điện tử trong lĩnh vực điện lực.
- Cung cấp thông tin điện lực trên môi trường mạng.
- Bảo mật dữ liệu khách hàng sử dụng điện.
Các hành vi làm sai lệch dữ liệu, cung cấp thông tin không chính xác hoặc vi phạm quy định về bảo mật thông tin có thể bị xử phạt theo quy định mới.
2.7. Mở rộng biện pháp khắc phục hậu quả
Ngoài hình thức phạt tiền, Nghị định 133/2026/NĐ-CP còn mở rộng các biện pháp khắc phục hậu quả như:
- Buộc tháo dỡ công trình vi phạm.
- Buộc khôi phục tình trạng ban đầu.
- Buộc hoàn trả số lợi bất hợp pháp có được từ hành vi vi phạm.
- Buộc thực hiện các biện pháp bảo đảm an toàn điện.
Điều này giúp nâng cao hiệu quả xử lý vi phạm và hạn chế tình trạng tái phạm.
III. Đối tượng áp dụng của Nghị định 133/2026/NĐ-CP
Nghị định áp dụng đối với:
3.1. Tổ chức hoạt động trong lĩnh vực điện lực
Bao gồm:
- Đơn vị phát điện.
- Đơn vị truyền tải điện.
- Đơn vị phân phối điện.
- Đơn vị bán lẻ điện.
- Đơn vị quản lý vận hành hệ thống điện.
3.2. Cá nhân sử dụng điện
Người dân, hộ gia đình và các tổ chức sử dụng điện đều thuộc phạm vi điều chỉnh của Nghị định khi có hành vi vi phạm.
3.3. Chủ đầu tư công trình liên quan đến điện lực
Các tổ chức, cá nhân đầu tư xây dựng công trình điện hoặc công trình ảnh hưởng đến hệ thống điện cũng phải tuân thủ các quy định của Nghị định.
IV. Doanh nghiệp cần lưu ý gì khi Nghị định 133/2026/NĐ-CP có hiệu lực?
4.1. Rà soát quy trình quản lý điện năng
Doanh nghiệp cần:
- Kiểm tra hệ thống đo đếm điện.
- Rà soát quy trình sử dụng điện.
- Đánh giá mức độ tuân thủ quy định an toàn điện.
Việc chủ động kiểm tra giúp hạn chế nguy cơ bị xử phạt.
4.2. Tuân thủ quy định về an toàn điện
Các đơn vị sản xuất, kinh doanh cần:
- Huấn luyện an toàn điện định kỳ.
- Kiểm định thiết bị điện đúng thời hạn.
- Thực hiện đầy đủ biện pháp bảo đảm an toàn lao động.
4.3. Cập nhật quy định mới về năng lượng tái tạo
Các doanh nghiệp đầu tư điện mặt trời, điện gió hoặc các dự án năng lượng tái tạo cần rà soát hoạt động đấu nối, vận hành và hồ sơ pháp lý để bảo đảm phù hợp với quy định mới.
V. Kết luận
Nghị định 133/2026/NĐ-CP về xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực điện lực đã bổ sung nhiều quy định mới nhằm tăng cường quản lý nhà nước, bảo đảm an toàn hệ thống điện và nâng cao ý thức chấp hành pháp luật của các tổ chức, cá nhân. Các điểm mới như tăng mức xử phạt hành vi trộm cắp điện, siết chặt quản lý hành lang an toàn lưới điện, bổ sung quy định đối với năng lượng tái tạo và mở rộng biện pháp khắc phục hậu quả sẽ có tác động đáng kể đến hoạt động của doanh nghiệp cũng như người sử dụng điện trong thời gian tới.