Điểm mới Nghị định 57/2026/NĐ-CP về cổ phần hóa doanh nghiệp Nhà nước

Nghị định 57/2026/NĐ-CP về cổ phần hóa doanh nghiệp Nhà nước được Chính phủ ban hành nhằm tiếp tục hoàn thiện cơ chế cơ cấu lại vốn Nhà nước tại doanh nghiệp trong giai đoạn mới. So với các quy định trước đây, Nghị định 57/2026/NĐ-CP có nhiều thay đổi đáng chú ý liên quan đến điều kiện cổ phần hóa, phương thức bán vốn, tiêu chuẩn nhà đầu tư chiến lược cũng như cơ chế minh bạch trong quản lý tài sản công. Bài viết dưới đây sẽ tổng hợp những điểm mới nổi bật của Nghị định 57/2026/NĐ-CP về cổ phần hóa doanh nghiệp Nhà nước mà doanh nghiệp và nhà đầu tư cần lưu ý.

I. Nghị định 57/2026/NĐ-CP là gì?

1.1 Giới thiệu về Nghị định 57/2026/NĐ-CP

Ngày 12/02/2026, Chính phủ ban hành Nghị định 57/2026/NĐ-CP quy định về cơ cấu lại vốn Nhà nước tại doanh nghiệp.

Nghị định:

• Có hiệu lực từ ngày 13/02/2026
• Áp dụng đối với doanh nghiệp Nhà nước thuộc diện cơ cấu lại vốn
• Quy định nhiều nội dung liên quan cổ phần hóa và thoái vốn Nhà nước

1.2 Mục tiêu của Nghị định 57/2026/NĐ-CP

Nghị định được ban hành nhằm:

• Nâng cao hiệu quả sử dụng vốn Nhà nước
• Đẩy mạnh tái cơ cấu doanh nghiệp Nhà nước
• Tăng tính minh bạch trong cổ phần hóa
• Hạn chế thất thoát tài sản công

II. Điểm mới về đối tượng doanh nghiệp được cổ phần hóa

2.1 Chỉ cổ phần hóa doanh nghiệp không cần Nhà nước nắm giữ 100% vốn

Theo quy định mới, việc cổ phần hóa chỉ áp dụng đối với doanh nghiệp không thuộc diện Nhà nước cần nắm giữ toàn bộ vốn điều lệ.

Điều này cho thấy định hướng:

• Tập trung vốn Nhà nước vào lĩnh vực trọng yếu
• Thu hẹp phạm vi doanh nghiệp Nhà nước sở hữu toàn phần
• Tăng cường huy động nguồn lực xã hội

2.2 Công bố danh mục doanh nghiệp cơ cấu lại vốn Nhà nước

Nghị định ban hành danh mục 21 doanh nghiệp thuộc diện cơ cấu lại vốn Nhà nước do Thủ tướng quyết định.

Trong đó có nhiều doanh nghiệp lớn thuộc các lĩnh vực:

• Năng lượng
• Tài chính
• Viễn thông
• Nông nghiệp
• Lâm nghiệp

III. Điểm mới về điều kiện cổ phần hóa doanh nghiệp Nhà nước

3.1 Siết chặt điều kiện tài chính doanh nghiệp

Theo Nghị định 57/2026/NĐ-CP, doanh nghiệp chỉ được cổ phần hóa khi:

• Không thuộc diện Nhà nước giữ 100% vốn
• Giá trị thực tế doanh nghiệp sau xử lý tài chính phải lớn hơn hoặc bằng các khoản phải trả

3.2 Hạn chế cổ phần hóa doanh nghiệp yếu kém

Điểm mới này nhằm:

• Tránh thất thoát vốn Nhà nước
• Hạn chế cổ phần hóa hình thức
• Kiểm soát doanh nghiệp mất cân đối tài chính

3.3 Tăng cường xử lý nợ trước khi cổ phần hóa

Trường hợp doanh nghiệp còn tồn đọng nợ:

• Cơ quan đại diện chủ sở hữu phải xây dựng phương án xử lý
• Có thể phối hợp với đơn vị mua bán nợ
• Phải tái cơ cấu tài chính trước khi chuyển đổi

IV. Điểm mới về hình thức cổ phần hóa

4.1 Mở rộng phương thức cổ phần hóa

Theo quy định mới, doanh nghiệp có thể thực hiện:

• Giữ nguyên vốn Nhà nước và phát hành thêm cổ phiếu
• Bán một phần vốn Nhà nước
• Bán toàn bộ vốn Nhà nước
• Kết hợp bán vốn và tăng vốn điều lệ

4.2 Tăng tính linh hoạt trong cơ cấu vốn

Việc mở rộng hình thức cổ phần hóa giúp:

• Thu hút thêm nhà đầu tư
• Tăng nguồn vốn xã hội
• Phù hợp với từng mô hình doanh nghiệp

V. Điểm mới về nhà đầu tư chiến lược

5.1 Siết chặt điều kiện đối với nhà đầu tư chiến lược

Nghị định yêu cầu nhà đầu tư chiến lược phải:

• Có tư cách pháp lý hợp lệ
• Có năng lực tài chính tốt
• Không có lỗ lũy kế
• Hoạt động kinh doanh có lãi
• Có kinh nghiệm trong lĩnh vực liên quan

5.2 Cam kết duy trì hoạt động doanh nghiệp

Nhà đầu tư chiến lược phải cam kết:

• Duy trì ngành nghề chính
• Giữ thương hiệu doanh nghiệp
• Không chuyển đổi mục đích sử dụng tài sản trái quy định

trong thời gian tối thiểu theo quy định.

VI. Điểm mới về bán cổ phần lần đầu

6.1 Ưu tiên đấu giá công khai

Nhà nước ưu tiên:

• Đấu giá công khai
• Tăng cạnh tranh minh bạch
• Hạn chế thất thoát tài sản công

6.2 Cho phép tiếp tục bán cổ phần chưa phân phối hết

Nếu sau đấu giá vẫn còn cổ phần chưa bán hết:

• Có thể tiếp tục bán cho nhà đầu tư tham gia đấu giá
• Thực hiện theo nguyên tắc lựa chọn mức giá phù hợp

VII. Điểm mới về xác định giá trị doanh nghiệp

7.1 Siết chặt việc định giá doanh nghiệp

Nghị định yêu cầu việc xác định giá trị doanh nghiệp phải phản ánh đúng:

• Giá trị tài sản hữu hình
• Giá trị tài sản vô hình
• Lợi thế thương mại
• Giá trị thực tế của doanh nghiệp

7.2 Hạn chế thất thoát tài sản công

Việc định giá chặt chẽ giúp:

• Tăng minh bạch
• Hạn chế sai phạm
• Bảo vệ quyền lợi Nhà nước và nhà đầu tư

VIII. Điểm mới về chính sách cho người lao động

8.1 Tiếp tục hỗ trợ người lao động khi cổ phần hóa

Người lao động được hưởng:

• Chính sách mua cổ phần ưu đãi
• Hỗ trợ đào tạo nghề
• Giải quyết chế độ lao động
• Bảo đảm quyền lợi bảo hiểm xã hội

8.2 Giảm tác động khi tái cơ cấu doanh nghiệp

Việc mở rộng chính sách hỗ trợ giúp:

• Tạo sự đồng thuận
• Hạn chế ảnh hưởng tiêu cực
• Ổn định hoạt động doanh nghiệp

IX. Tăng cường minh bạch trong cổ phần hóa doanh nghiệp Nhà nước

9.1 Tăng giám sát quá trình bán vốn Nhà nước

Các cơ quan quản lý được yêu cầu:

• Giám sát chặt quá trình cổ phần hóa
• Kiểm soát việc định giá
• Theo dõi quá trình bán vốn

9.2 Hạn chế lợi ích nhóm và tiêu cực

Nghị định hướng tới:

• Công khai thông tin
• Hạn chế thất thoát tài sản công
• Tăng trách nhiệm của cơ quan đại diện chủ sở hữu

X. Đánh giá tác động của Nghị định 57/2026/NĐ-CP

10.1 Đối với Nhà nước

Nghị định góp phần:

• Nâng cao hiệu quả sử dụng vốn công
• Tăng nguồn thu ngân sách
• Giảm gánh nặng quản lý trực tiếp

10.2 Đối với doanh nghiệp

Cổ phần hóa giúp doanh nghiệp:

• Tăng khả năng huy động vốn
• Cải thiện quản trị
• Tiếp cận công nghệ hiện đại
• Nâng cao năng lực cạnh tranh

10.3 Đối với nhà đầu tư

Nghị định mở ra nhiều cơ hội đầu tư vào:

• Doanh nghiệp lớn
• Các lĩnh vực trọng điểm
• Thị trường vốn Nhà nước

XI. Kết luận

Nghị định 57/2026/NĐ-CP về cổ phần hóa doanh nghiệp Nhà nước được xem là bước thay đổi quan trọng trong quá trình cơ cấu lại vốn Nhà nước giai đoạn 2026–2030. Những điểm mới như siết chặt điều kiện cổ phần hóa, nâng cao tiêu chuẩn nhà đầu tư chiến lược, tăng minh bạch định giá doanh nghiệp và mở rộng chính sách cho người lao động được kỳ vọng sẽ giúp quá trình cổ phần hóa diễn ra hiệu quả, minh bạch và hạn chế thất thoát tài sản công trong thời gian tới.