Điều kiện để Kinh doanh dịch vụ hỗ trợ ứng dụng năng lượng nguyên tử

Điều kiện để Kinh doanh dịch vụ hỗ trợ ứng dụng năng lượng nguyên tử là vấn đề cần quan tâm khi tổ chức, cá nhân muốn tham gia lĩnh vực đặc thù này. Hoạt động kinh doanh phải đáp ứng yêu cầu về nhân lực, trang thiết bị và an toàn bức xạ. Tổ chức còn phải đăng ký hoạt động theo quy định. Cá nhân trực tiếp hành nghề cần có chứng chỉ phù hợp với loại hình dịch vụ.

I. Căn cứ pháp lý về kinh doanh dịch vụ hỗ trợ ứng dụng năng lượng nguyên tử

Các quy định chính về hoạt động này gồm:

• Luật Năng lượng nguyên tử số 94/2025/QH15.

• Nghị định số 332/2025/NĐ-CP quy định chi tiết và biện pháp thi hành Luật Năng lượng nguyên tử.

• Các quy chuẩn kỹ thuật quốc gia và văn bản hướng dẫn có liên quan.

Luật Năng lượng nguyên tử số 94/2025/QH15 có hiệu lực từ ngày 01/01/2026. Luật này thay thế Luật Năng lượng nguyên tử số 18/2008/QH12, trừ các trường hợp chuyển tiếp được quy định.

Nghị định số 332/2025/NĐ-CP cũng có hiệu lực từ ngày 01/01/2026. Nghị định quy định cụ thể về điều kiện hoạt động, chứng chỉ hành nghề và thủ tục đăng ký dịch vụ. Doanh nghiệp cần áp dụng văn bản hiện hành khi chuẩn bị hồ sơ.

II. Các hoạt động dịch vụ hỗ trợ ứng dụng năng lượng nguyên tử

Dịch vụ hỗ trợ ứng dụng năng lượng nguyên tử gồm nhiều hoạt động chuyên môn. Mỗi loại hình có yêu cầu riêng về nhân lực và trang thiết bị.

Theo Điều 15 Luật Năng lượng nguyên tử năm 2025 và Điều 21 Nghị định số 332/2025/NĐ-CP, các hoạt động thuộc phạm vi điều chỉnh gồm:

• Đào tạo an toàn bức xạ và bồi dưỡng chuyên môn, nghiệp vụ.

• Lắp đặt nguồn phóng xạ.

• Lắp đặt, bảo dưỡng và sửa chữa thiết bị bức xạ.

• Đo liều chiếu xạ cá nhân.

• Đánh giá hoạt độ phóng xạ.

• Kiểm định thiết bị bức xạ.

• Hiệu chuẩn thiết bị ghi đo bức xạ.

• Kiểm xạ và tẩy xạ.

• Thử nghiệm thiết bị bức xạ.

Tổ chức cần xác định rõ loại hình dịch vụ dự kiến cung cấp. Việc xác định đúng phạm vi giúp lựa chọn điều kiện và hồ sơ tương ứng. Không phải mọi dịch vụ đều sử dụng cùng một bộ tiêu chuẩn kỹ thuật.

III. Điều kiện kinh doanh dịch vụ hỗ trợ ứng dụng năng lượng nguyên tử

3.1. Điều kiện về tư cách pháp lý

Tổ chức đề nghị cấp Giấy đăng ký hoạt động dịch vụ hỗ trợ ứng dụng năng lượng nguyên tử phải được thành lập hợp pháp. Tổ chức cần hoạt động theo quy định của pháp luật Việt Nam.

Đây là điều kiện chung trước khi xem xét các yêu cầu chuyên ngành. Doanh nghiệp cần có thông tin pháp lý rõ ràng và xác định phạm vi dịch vụ dự kiến đăng ký.

3.2. Điều kiện về nhân lực

Tổ chức phải có ít nhất 02 nhân viên sở hữu chứng chỉ hành nghề phù hợp. Chứng chỉ phải tương ứng với loại hình dịch vụ đăng ký.

Nhân viên thực hiện dịch vụ cần đáp ứng yêu cầu chuyên môn theo quy định. Tùy hoạt động, họ còn phải đáp ứng yêu cầu về kinh nghiệm và đào tạo. Doanh nghiệp cần kiểm tra chứng chỉ trước khi kê khai nhân sự.

3.3. Điều kiện về cơ sở vật chất và trang thiết bị

Tổ chức phải có trang thiết bị đáp ứng yêu cầu của loại hình dịch vụ. Thiết bị cần phù hợp với nhiệm vụ chuyên môn và quy chuẩn kỹ thuật liên quan.

Một số hoạt động còn yêu cầu phòng đo, phòng thử nghiệm hoặc thiết bị chuẩn. Thiết bị đo phải đáp ứng yêu cầu hiệu chuẩn khi pháp luật quy định. Tổ chức cần chuẩn bị tài liệu chứng minh điều kiện kỹ thuật.

3.4. Điều kiện về an toàn bức xạ

Một số loại hình dịch vụ yêu cầu biện pháp bảo đảm an toàn bức xạ và an ninh nguồn phóng xạ. Tổ chức phải trang bị liều kế cá nhân khi thuộc trường hợp bắt buộc. Nhân viên cũng cần được theo dõi liều chiếu xạ nghề nghiệp.

Tùy loại hình, tổ chức phải có kế hoạch ứng phó sự cố bức xạ cấp cơ sở. Khu vực làm việc cần có dấu hiệu cảnh báo phù hợp. Các biện pháp bảo hộ phải đáp ứng quy định chuyên ngành.

3.5. Điều kiện về chương trình bảo đảm chất lượng

Một số hoạt động yêu cầu tổ chức xây dựng chương trình bảo đảm chất lượng dịch vụ. Chương trình phải phù hợp với loại hình hoạt động đăng ký.

Riêng dịch vụ đào tạo an toàn bức xạ, tổ chức cần có chương trình và tài liệu giảng dạy phù hợp. Nội dung phải đáp ứng yêu cầu về pháp luật, kỹ thuật và thực hành. Chương trình cần được cập nhật theo quy định.

IV. Điều kiện riêng đối với từng loại hình dịch vụ

Nghị định số 332/2025/NĐ-CP quy định điều kiện riêng tại các Điều 63 đến Điều 70. Doanh nghiệp cần đối chiếu đúng điều khoản tương ứng với dịch vụ dự kiến cung cấp.

4.1. Dịch vụ đào tạo an toàn bức xạ

Tổ chức phải có ít nhất 02 nhân viên sở hữu chứng chỉ hành nghề tương ứng. Ngoài ra, tổ chức cần có chương trình và tài liệu giảng dạy phù hợp.

Chương trình phải bao gồm nội dung pháp luật, kỹ thuật và thực hành theo quy định. Tổ chức cần có trang thiết bị phục vụ bài giảng và bài thực hành. Chương trình phải được cập nhật định kỳ theo yêu cầu.

Tổ chức còn phải có chương trình bảo đảm chất lượng. Việc quản lý chất lượng phải phù hợp với tiêu chuẩn quốc tế ISO 21000.

4.2. Dịch vụ lắp đặt nguồn phóng xạ

Tổ chức phải có ít nhất 02 nhân viên có chứng chỉ hành nghề phù hợp. Đồng thời, tổ chức phải đáp ứng các yêu cầu về an toàn và an ninh.

Nhân viên thuộc diện bắt buộc phải được trang bị liều kế cá nhân. Việc đánh giá liều chiếu xạ phải thực hiện theo quy định. Tổ chức cần có kế hoạch ứng phó sự cố bức xạ cấp cơ sở.

Dịch vụ lắp đặt, bảo dưỡng và sửa chữa thiết bị bức xạ cũng phải đáp ứng điều kiện tương ứng. Phạm vi đăng ký cần phù hợp với công việc thực tế.

4.3. Dịch vụ đo liều chiếu xạ cá nhân

Tổ chức phải có ít nhất 02 nhân viên có chứng chỉ hành nghề tương ứng. Hệ thống thiết bị đo và liều kế phải phù hợp với dịch vụ.

Tổ chức cần có kết quả đo đáp ứng mức liều chuẩn. Phòng lưu giữ và phòng đo liều kế phải phù hợp với hướng dẫn của nhà sản xuất. Ngoài ra, tổ chức phải có chương trình bảo đảm chất lượng.

4.4. Dịch vụ đánh giá hoạt độ phóng xạ

Tổ chức phải có ít nhất 02 nhân viên sở hữu chứng chỉ hành nghề phù hợp. Trang thiết bị phải đáp ứng yêu cầu của phương pháp đánh giá.

Tổ chức cần đối chiếu Điều 66 Nghị định số 332/2025/NĐ-CP để xác định yêu cầu kỹ thuật cụ thể. Tùy phạm vi dịch vụ, hồ sơ cần chứng minh năng lực đo và đánh giá. Các thiết bị sử dụng phải đáp ứng quy định chuyên ngành.

4.5. Dịch vụ kiểm định thiết bị bức xạ

Tổ chức phải có ít nhất 02 nhân viên có chứng chỉ hành nghề phù hợp. Thiết bị và dụng cụ kiểm định phải đáp ứng quy chuẩn kỹ thuật tương ứng.

Tổ chức cần có thiết bị đo suất liều bức xạ phù hợp. Giấy chứng nhận hiệu chuẩn của thiết bị phải còn hiệu lực theo yêu cầu. Nhân viên cần có liều kế cá nhân và trang thiết bị bảo hộ.

Nếu dịch vụ tiếp xúc với nguồn phóng xạ hở, cần có bảo hộ chống chiếu xạ trong. Tổ chức còn phải xây dựng chương trình bảo đảm chất lượng phù hợp.

4.6. Dịch vụ hiệu chuẩn thiết bị ghi đo bức xạ

Tổ chức phải có ít nhất 02 nhân viên sở hữu chứng chỉ hành nghề tương ứng. Nguồn phóng xạ chuẩn và thiết bị bức xạ phải đáp ứng yêu cầu hiệu chuẩn.

Nguồn chuẩn hoặc thiết bị phải được hiệu chuẩn tại phòng chuẩn đo lường bức xạ, hạt nhân quốc gia hoặc quốc tế. Tổ chức cần đáp ứng yêu cầu về bảo hộ và liều kế khi thuộc trường hợp bắt buộc. Chương trình bảo đảm chất lượng cũng phải phù hợp với dịch vụ.

4.7. Dịch vụ kiểm xạ và tẩy xạ

Tổ chức phải có ít nhất 02 nhân viên có chứng chỉ hành nghề phù hợp. Thiết bị đo suất liều phải đáp ứng yêu cầu kỹ thuật.

Giấy chứng nhận hiệu chuẩn của thiết bị phải còn hiệu lực theo quy định. Nếu đo nhiễm bẩn phóng xạ bề mặt hoặc không khí, tổ chức cần có thiết bị đo tương ứng.

Dịch vụ tẩy xạ còn yêu cầu dụng cụ, hóa chất và vật liệu phù hợp. Nhân viên cần được trang bị phương tiện bảo hộ theo tính chất công việc.

4.8. Dịch vụ thử nghiệm thiết bị bức xạ

Tổ chức phải có ít nhất 02 nhân viên có chứng chỉ hành nghề tương ứng. Phòng thử nghiệm phải được thiết kế che chắn để bảo đảm an toàn bức xạ.

Phòng thử nghiệm không được sử dụng đồng thời cho hoạt động khác. Tổ chức cần có thiết bị đo suất liều phù hợp và giấy chứng nhận hiệu chuẩn còn hiệu lực. Các yêu cầu về liều kế, bảo hộ và chất lượng cũng phải được đáp ứng.

V. Điều kiện cấp chứng chỉ hành nghề cho cá nhân

Cá nhân trực tiếp thực hiện dịch vụ phải đáp ứng điều kiện cấp chứng chỉ hành nghề. Điều 71 Nghị định số 332/2025/NĐ-CP quy định các điều kiện chung.

Trước hết, cá nhân phải có đầy đủ năng lực hành vi dân sự. Cá nhân cần có trình độ chuyên môn và kinh nghiệm phù hợp. Yêu cầu cụ thể phụ thuộc vào loại hình dịch vụ.

Đối với dịch vụ kiểm xạ, đánh giá hoạt độ phóng xạ, đo liều chiếu xạ cá nhân, kiểm định hoặc thử nghiệm thiết bị bức xạ, cá nhân phải có bằng tốt nghiệp từ cao đẳng trở lên. Chuyên ngành đào tạo phải phù hợp với dịch vụ thực hiện. Cá nhân còn phải có ít nhất 01 năm kinh nghiệm trong lĩnh vực năng lượng nguyên tử.

Doanh nghiệp nên kiểm tra hồ sơ nhân sự trước khi đăng ký hoạt động. Chứng chỉ không phù hợp với loại hình dịch vụ có thể khiến hồ sơ không được chấp thuận.

VI. Hồ sơ đăng ký hoạt động dịch vụ hỗ trợ ứng dụng năng lượng nguyên tử

Theo Điều 74 Nghị định số 332/2025/NĐ-CP, tổ chức chuẩn bị 01 bộ hồ sơ. Thành phần cơ bản gồm:

• Đơn đề nghị cấp Giấy đăng ký theo Mẫu số 08 tại Phụ lục VIII.

• Phiếu khai báo nhân viên thực hiện dịch vụ theo Mẫu số 17 tại Phụ lục VII.

• Bản sao quyết định tuyển dụng hoặc hợp đồng lao động của nhân viên.

• Phiếu khai báo trang thiết bị theo Mẫu số 18 tại Phụ lục VII.

• Báo cáo phân tích an toàn theo Mẫu số 14 tại Phụ lục IX.

• Kế hoạch ứng phó sự cố bức xạ cấp cơ sở, nếu thuộc trường hợp áp dụng.

• Chương trình đào tạo và tài liệu giảng dạy, nếu đăng ký dịch vụ đào tạo.

• Tài liệu chứng minh điều kiện cơ sở vật chất và kỹ thuật.

Đơn đề nghị và các phiếu khai báo phải được ký, xác nhận trong thời hạn theo quy định. Doanh nghiệp cần sử dụng biểu mẫu hiện hành và kê khai thống nhất thông tin. Tài liệu bổ sung phụ thuộc vào loại hình dịch vụ đăng ký.

VII. Trình tự đăng ký hoạt động dịch vụ hỗ trợ ứng dụng năng lượng nguyên tử

7.1. Bước 1: Chuẩn bị điều kiện và hồ sơ

Tổ chức cần rà soát nhân lực, chứng chỉ hành nghề và trang thiết bị. Đồng thời, tổ chức chuẩn bị báo cáo phân tích an toàn và tài liệu liên quan. Hồ sơ phải phù hợp với từng loại hình dịch vụ.

7.2. Bước 2: Nộp hồ sơ

Theo Điều 74 Nghị định số 332/2025/NĐ-CP, tổ chức có thể nộp hồ sơ trực tuyến trên Cổng Dịch vụ công quốc gia. Ngoài ra, hồ sơ có thể được nộp trực tiếp hoặc qua dịch vụ bưu chính.

Cơ quan tiếp nhận là Bộ phận tiếp nhận và trả kết quả của Bộ Khoa học và Công nghệ, thông qua Cục An toàn bức xạ và hạt nhân theo quy định áp dụng. Tổ chức cần kiểm tra cơ quan có thẩm quyền tương ứng với loại hình dịch vụ.

7.3. Bước 3: Thẩm định hồ sơ và nhận kết quả

Trong 03 ngày làm việc kể từ ngày tiếp nhận hồ sơ trực tuyến hoặc qua bưu chính, cơ quan tiếp nhận kiểm tra tính đầy đủ và hợp lệ. Nếu hồ sơ chưa đầy đủ, cơ quan sẽ yêu cầu sửa đổi, bổ sung.

Trong 18 ngày làm việc kể từ ngày nhận đủ hồ sơ hợp lệ và phí, lệ phí, cơ quan có thẩm quyền thẩm định và cấp giấy đăng ký. Nếu không cấp, cơ quan phải trả lời bằng văn bản và nêu rõ lý do.

VIII. Thời hạn giấy đăng ký và những lưu ý khi hoạt động

Giấy đăng ký hoạt động dịch vụ hỗ trợ ứng dụng năng lượng nguyên tử có thời hạn theo quy định tại Nghị định số 332/2025/NĐ-CP. Tổ chức cần theo dõi ngày hết hạn để thực hiện thủ tục gia hạn.

Theo Điều 75, hồ sơ gia hạn phải được nộp chậm nhất 45 ngày trước ngày giấy đăng ký hết hạn. Nếu nộp sau thời hạn này, tổ chức phải đề nghị cấp giấy đăng ký mới.

Trong quá trình hoạt động, tổ chức phải cung cấp dịch vụ đúng phạm vi đã đăng ký. Nhân lực và trang thiết bị cần được duy trì theo yêu cầu. Khi thay đổi thông tin thuộc trường hợp phải sửa đổi giấy đăng ký, tổ chức cần thực hiện thủ tục tương ứng.

Tổ chức cũng phải tuân thủ yêu cầu về an toàn bức xạ và an ninh nguồn phóng xạ. Nếu phát sinh sự cố hoặc nguy cơ mất an toàn, cần thực hiện nghĩa vụ thông báo theo quy định. Việc không duy trì điều kiện có thể dẫn đến xử lý hoặc thu hồi giấy đăng ký.

IX. Dịch vụ tư vấn điều kiện kinh doanh tại MVA

Thủ tục đăng ký dịch vụ hỗ trợ ứng dụng năng lượng nguyên tử có yêu cầu chuyên ngành riêng. Doanh nghiệp cần xác định đúng loại hình trước khi chuẩn bị hồ sơ. Việc thiếu chứng chỉ hoặc tài liệu kỹ thuật có thể làm kéo dài thời gian xử lý.

MVA Việt Nam hỗ trợ doanh nghiệp rà soát điều kiện pháp lý và hồ sơ đăng ký kinh doanh. Tùy nhu cầu, doanh nghiệp có thể được tư vấn về ngành nghề đăng ký và thủ tục liên quan. Với các điều kiện chuyên ngành, doanh nghiệp cần đối chiếu thêm quy định của cơ quan quản lý năng lượng nguyên tử.

Doanh nghiệp nên chuẩn bị thông tin pháp lý và mô tả dịch vụ dự kiến cung cấp. Căn cứ vào phạm vi hoạt động, doanh nghiệp có thể xác định yêu cầu cần đáp ứng trước khi nộp hồ sơ.

X. Kết luận

Điều kiện để Kinh doanh dịch vụ hỗ trợ ứng dụng năng lượng nguyên tử gồm yêu cầu về tư cách pháp lý, nhân lực và cơ sở vật chất. Tổ chức phải có ít nhất 02 nhân viên sở hữu chứng chỉ hành nghề phù hợp. Tùy loại hình, doanh nghiệp còn phải đáp ứng các yêu cầu riêng về thiết bị và an toàn bức xạ. Doanh nghiệp cần căn cứ Luật Năng lượng nguyên tử năm 2025 và Nghị định số 332/2025/NĐ-CP để chuẩn bị hồ sơ. Việc xác định đúng loại hình dịch vụ sẽ giúp quá trình đăng ký thuận lợi hơn.