Cách tính thuế tiêu thụ đặc biệt phải nộp năm 2026 mới nhất

Cách tính thuế tiêu thụ đặc biệt năm 2026 là nội dung được nhiều doanh nghiệp sản xuất, nhập khẩu và kinh doanh hàng hóa, dịch vụ thuộc diện chịu thuế đặc biệt quan tâm. Từ ngày 01/01/2026, Luật Thuế tiêu thụ đặc biệt số 66/2025/QH15 chính thức có hiệu lực với nhiều quy định mới về đối tượng chịu thuế, giá tính thuế và thuế suất. Vậy doanh nghiệp xác định số thuế tiêu thụ đặc biệt phải nộp như thế nào? Bài viết dưới đây của Kế toán – Kiểm toán MVA sẽ hướng dẫn chi tiết cách tính thuế TTĐB theo quy định mới nhất.

I. Thuế tiêu thụ đặc biệt là gì?

1.1. Khái niệm thuế tiêu thụ đặc biệt

Thuế tiêu thụ đặc biệt (TTĐB) là loại thuế gián thu đánh vào một số hàng hóa và dịch vụ mà Nhà nước cần điều tiết việc sản xuất, kinh doanh hoặc tiêu dùng.

Việc áp dụng thuế TTĐB không chỉ góp phần tăng nguồn thu cho ngân sách nhà nước mà còn định hướng tiêu dùng đối với những mặt hàng có thể ảnh hưởng đến sức khỏe cộng đồng, môi trường hoặc cần quản lý chặt chẽ.

Khác với thuế giá trị gia tăng, thuế tiêu thụ đặc biệt chỉ áp dụng đối với một số hàng hóa và dịch vụ theo quy định của pháp luật.

1.2. Đối tượng chịu thuế tiêu thụ đặc biệt

Theo Luật Thuế tiêu thụ đặc biệt năm 2025, một số nhóm hàng hóa và dịch vụ thuộc diện chịu thuế gồm:

• Thuốc lá.

• Xì gà.

• Rượu.

• Bia.

• Ô tô dưới số chỗ ngồi theo quy định.

• Xăng.

• Điều hòa nhiệt độ thuộc đối tượng chịu thuế.

• Dịch vụ kinh doanh casino.

• Kinh doanh đặt cược.

• Kinh doanh sân golf.

• Kinh doanh xổ số.

Ngoài các đối tượng trên, Luật mới còn có một số điều chỉnh và bổ sung đối với một số mặt hàng theo lộ trình thực hiện.

1.3. Ai là người nộp thuế TTĐB?

Người nộp thuế tiêu thụ đặc biệt có thể là:

• Doanh nghiệp sản xuất hàng hóa chịu thuế.

• Doanh nghiệp nhập khẩu hàng hóa chịu thuế.

• Tổ chức kinh doanh dịch vụ thuộc diện chịu thuế.

• Cá nhân có hoạt động thuộc đối tượng chịu thuế theo quy định.

Việc xác định đúng đối tượng nộp thuế là bước đầu tiên để thực hiện nghĩa vụ thuế đầy đủ và chính xác.

II. Căn cứ tính thuế tiêu thụ đặc biệt năm 2026

2.1. Những yếu tố dùng để tính thuế

Theo quy định của Luật Thuế tiêu thụ đặc biệt năm 2025, số thuế TTĐB phải nộp được xác định dựa trên các căn cứ sau:

• Giá tính thuế.

• Thuế suất thuế tiêu thụ đặc biệt.

• Mức thuế tuyệt đối đối với một số trường hợp theo quy định (nếu có).

Doanh nghiệp cần xác định đúng từng yếu tố để tính chính xác số thuế phải nộp.

2.2. Công thức tính thuế tiêu thụ đặc biệt

Đối với phần lớn hàng hóa và dịch vụ hiện nay, số thuế tiêu thụ đặc biệt được xác định theo công thức:

Thuế TTĐB phải nộp = Giá tính thuế × Thuế suất

Đối với một số mặt hàng áp dụng đồng thời thuế suất theo tỷ lệ phần trăm và mức thuế tuyệt đối theo quy định của pháp luật, số thuế phải nộp sẽ được xác định theo hướng dẫn của cơ quan có thẩm quyền.

Doanh nghiệp cần theo dõi các văn bản hướng dẫn để áp dụng đúng phương pháp tính thuế đối với từng loại hàng hóa hoặc dịch vụ.

III. Giá tính thuế tiêu thụ đặc biệt được xác định như thế nào?

3.1. Đối với hàng hóa sản xuất trong nước

Đối với hàng hóa sản xuất trong nước, giá tính thuế là giá bán do cơ sở sản xuất xác định nhưng chưa bao gồm:

• Thuế tiêu thụ đặc biệt.

• Thuế giá trị gia tăng.

Trong một số trường hợp theo quy định, giá tính thuế còn phải xem xét các yếu tố khác để bảo đảm phù hợp với quy định của pháp luật.

Nếu doanh nghiệp bán hàng cho công ty con, công ty mẹ hoặc doanh nghiệp có quan hệ liên kết thì giá tính thuế phải đáp ứng các nguyên tắc xác định theo quy định nhằm tránh tình trạng chuyển giá hoặc giảm nghĩa vụ thuế.

3.2. Đối với hàng hóa nhập khẩu

Đối với hàng nhập khẩu, giá tính thuế TTĐB được xác định trên cơ sở:

• Giá tính thuế nhập khẩu.

• Thuế nhập khẩu phải nộp.

• Các khoản phải cộng khác theo quy định (nếu có).

Sau khi xác định được giá tính thuế, doanh nghiệp áp dụng thuế suất tương ứng để tính số thuế tiêu thụ đặc biệt phải nộp.

Việc xác định đúng giá tính thuế ngay từ khâu nhập khẩu sẽ giúp hạn chế sai sót trong quá trình kê khai.

3.3. Đối với hàng hóa gia công

Trường hợp hàng hóa được sản xuất theo hình thức gia công, giá tính thuế là giá bán của cơ sở giao gia công chưa bao gồm thuế tiêu thụ đặc biệt và thuế giá trị gia tăng.

Doanh nghiệp cần lưu giữ đầy đủ hợp đồng gia công, hóa đơn và chứng từ liên quan để chứng minh căn cứ xác định giá tính thuế.

3.4. Đối với hàng hóa dùng để khuyến mại, biếu, tặng

Hàng hóa thuộc diện chịu thuế TTĐB khi dùng để:

• Khuyến mại.

• Cho.

• Biếu.

• Tặng.

• Tiêu dùng nội bộ.

vẫn phải xác định giá tính thuế theo quy định.

Thông thường, giá tính thuế sẽ được xác định căn cứ vào giá bán của hàng hóa cùng loại hoặc hàng hóa tương đương tại thời điểm phát sinh.

3.5. Đối với dịch vụ chịu thuế tiêu thụ đặc biệt

Đối với các dịch vụ thuộc diện chịu thuế TTĐB như kinh doanh casino, đặt cược hoặc sân golf, giá tính thuế là doanh thu cung cấp dịch vụ chưa bao gồm thuế tiêu thụ đặc biệt và thuế giá trị gia tăng.

Doanh nghiệp cần hạch toán doanh thu đầy đủ để xác định đúng nghĩa vụ thuế.

IV. Thuế suất thuế tiêu thụ đặc biệt năm 2026

4.1. Thuế suất được áp dụng như thế nào?

Thuế suất thuế tiêu thụ đặc biệt không áp dụng thống nhất cho tất cả hàng hóa và dịch vụ.

Mỗi nhóm hàng hóa, dịch vụ sẽ có mức thuế suất riêng theo quy định của Luật Thuế tiêu thụ đặc biệt.

Doanh nghiệp cần xác định đúng loại hàng hóa hoặc dịch vụ để áp dụng mức thuế suất phù hợp.

4.2. Một số mức thuế suất phổ biến

Theo quy định hiện hành, một số mức thuế suất thường gặp gồm:

• Bia: 65%.

• Rượu từ 20 độ trở lên: 65%.

• Rượu dưới 20 độ: 35%.

• Thuốc lá: 75%.

• Xăng: 10%.

Đối với ô tô, mức thuế suất được xác định theo dung tích xi-lanh hoặc loại phương tiện theo quy định của pháp luật.

4.3. Một số mặt hàng được điều chỉnh theo lộ trình

Luật Thuế tiêu thụ đặc biệt năm 2025 quy định lộ trình điều chỉnh thuế đối với một số mặt hàng nhằm phù hợp với mục tiêu quản lý và định hướng tiêu dùng.

Doanh nghiệp cần cập nhật thường xuyên các văn bản hướng dẫn để áp dụng đúng mức thuế trong từng giai đoạn.

V. Ví dụ cách tính thuế tiêu thụ đặc biệt

5.1. Ví dụ đối với doanh nghiệp sản xuất bia

Công ty A bán bia với giá chưa bao gồm thuế giá trị gia tăng và thuế tiêu thụ đặc biệt là 12.000.000 đồng.

Thuế suất thuế tiêu thụ đặc biệt áp dụng là 65%.

Số thuế TTĐB phải nộp được xác định như sau:

12.000.000 × 65% = 7.800.000 đồng.

5.2. Ví dụ đối với hàng nhập khẩu

Doanh nghiệp B nhập khẩu một lô rượu với:

• Giá tính thuế nhập khẩu: 100 triệu đồng.

• Thuế nhập khẩu: 20 triệu đồng.

Giá tính thuế tiêu thụ đặc biệt là:

100 triệu + 20 triệu = 120 triệu đồng.

Thuế suất TTĐB là 65%.

Số thuế TTĐB phải nộp:

120 triệu × 65% = 78 triệu đồng.

5.3. Ví dụ đối với điều hòa nhiệt độ

Doanh nghiệp C bán điều hòa thuộc diện chịu thuế với giá chưa bao gồm thuế giá trị gia tăng là 25 triệu đồng.

Thuế suất TTĐB áp dụng là 10%.

Số thuế tiêu thụ đặc biệt phải nộp:

25 triệu × 10% = 2,5 triệu đồng.

Qua các ví dụ trên có thể thấy, doanh nghiệp cần xác định đúng giá tính thuế và thuế suất để tính chính xác số thuế phải nộp.

VI. Những điểm mới về thuế tiêu thụ đặc biệt năm 2026

6.1. Bổ sung đối tượng chịu thuế

Luật mới điều chỉnh và bổ sung một số đối tượng chịu thuế nhằm phù hợp với thực tiễn phát triển kinh tế và mục tiêu quản lý của Nhà nước.

Doanh nghiệp cần rà soát danh mục hàng hóa, dịch vụ đang kinh doanh để xác định có thuộc diện chịu thuế hay không.

6.2. Điều chỉnh quy định về giá tính thuế

Một số quy định liên quan đến giá tính thuế, đặc biệt đối với doanh nghiệp có quan hệ liên kết, được bổ sung nhằm tăng tính minh bạch và hạn chế tình trạng chuyển giá.

6.3. Điều chỉnh lộ trình tăng thuế

Luật cũng quy định lộ trình điều chỉnh thuế suất đối với một số mặt hàng như bia, rượu và một số sản phẩm khác trong các năm tiếp theo.

Doanh nghiệp cần chủ động cập nhật để xây dựng kế hoạch sản xuất, kinh doanh và dự báo chi phí phù hợp.

VII. Các lỗi doanh nghiệp thường gặp khi tính thuế tiêu thụ đặc biệt

7.1. Xác định sai giá tính thuế

Một trong những sai sót phổ biến nhất là xác định không đúng giá tính thuế tiêu thụ đặc biệt.

Nhiều doanh nghiệp chưa phân biệt rõ giá bán đã bao gồm hay chưa bao gồm các loại thuế theo quy định, dẫn đến việc tính thiếu hoặc tính thừa số thuế phải nộp.

Đối với doanh nghiệp có quan hệ liên kết, việc xác định giá bán không phù hợp còn có thể bị cơ quan thuế điều chỉnh lại giá tính thuế.

7.2. Áp dụng sai thuế suất

Mỗi nhóm hàng hóa và dịch vụ chịu thuế tiêu thụ đặc biệt đều có mức thuế suất riêng.

Nếu doanh nghiệp áp dụng sai mức thuế suất sẽ dẫn đến kê khai không chính xác, phát sinh nghĩa vụ truy thu hoặc xử phạt theo quy định.

Do đó, kế toán cần thường xuyên cập nhật biểu thuế mới để áp dụng đúng cho từng mặt hàng.

7.3. Không kê khai hàng hóa dùng để khuyến mại hoặc biếu tặng

Không ít doanh nghiệp cho rằng hàng hóa dùng để khuyến mại, cho, biếu hoặc tặng sẽ không phải tính thuế tiêu thụ đặc biệt.

Đây là quan điểm chưa chính xác trong nhiều trường hợp.

Nếu hàng hóa thuộc diện chịu thuế, doanh nghiệp vẫn phải xác định giá tính thuế theo quy định để thực hiện nghĩa vụ thuế đầy đủ.

7.4. Kê khai thiếu hàng hóa nhập khẩu

Đối với hàng hóa nhập khẩu thuộc diện chịu thuế tiêu thụ đặc biệt, doanh nghiệp cần kê khai đầy đủ ngay từ khâu nhập khẩu.

Việc kê khai thiếu có thể dẫn đến truy thu thuế, tính tiền chậm nộp và xử phạt vi phạm hành chính.

7.5. Không lưu giữ đầy đủ hồ sơ, chứng từ

Hóa đơn, chứng từ và các tài liệu liên quan là căn cứ quan trọng để chứng minh việc xác định giá tính thuế và số thuế phải nộp.

Nếu không lưu giữ đầy đủ hồ sơ, doanh nghiệp có thể gặp khó khăn khi cơ quan thuế thanh tra hoặc kiểm tra.

VIII. Một số lưu ý khi tính thuế tiêu thụ đặc biệt năm 2026

8.1. Xác định đúng đối tượng chịu thuế

Trước khi tính thuế, doanh nghiệp cần rà soát xem hàng hóa hoặc dịch vụ của mình có thuộc diện chịu thuế tiêu thụ đặc biệt hay không.

Việc xác định đúng đối tượng chịu thuế sẽ giúp hạn chế sai sót trong quá trình kê khai.

8.2. Theo dõi biểu thuế mới

Một số mặt hàng được điều chỉnh thuế suất theo lộ trình trong những năm tới.

Do đó, doanh nghiệp nên thường xuyên cập nhật các quy định mới để áp dụng đúng mức thuế suất tại từng thời điểm.

8.3. Kiểm tra chính xác giá tính thuế

Giá tính thuế là căn cứ trực tiếp để xác định số thuế phải nộp.

Doanh nghiệp cần kiểm tra kỹ doanh thu, giá bán, các khoản được cộng hoặc loại trừ theo quy định trước khi lập tờ khai thuế.

8.4. Lưu giữ đầy đủ hóa đơn và chứng từ

Toàn bộ hồ sơ liên quan đến hoạt động sản xuất, nhập khẩu hoặc kinh doanh hàng hóa chịu thuế cần được lưu giữ theo đúng thời hạn luật định.

Đây là cơ sở để giải trình khi cơ quan thuế yêu cầu.

8.5. Kê khai và nộp thuế đúng thời hạn

Ngoài việc tính đúng số thuế phải nộp, doanh nghiệp cũng cần thực hiện kê khai và nộp thuế đúng thời hạn theo quy định của pháp luật về quản lý thuế.

Việc nộp chậm có thể làm phát sinh tiền chậm nộp và các khoản xử phạt vi phạm hành chính.

IX. Câu hỏi thường gặp về cách tính thuế tiêu thụ đặc biệt

9.1. Thuế tiêu thụ đặc biệt có phải là thuế gián thu không?

Có.

Thuế tiêu thụ đặc biệt là thuế gián thu vì số thuế này được tính vào giá bán hàng hóa hoặc dịch vụ. Người tiêu dùng cuối cùng là đối tượng chịu gánh nặng thuế thông qua giá mua sản phẩm hoặc dịch vụ.

9.2. Giá tính thuế tiêu thụ đặc biệt đã bao gồm thuế giá trị gia tăng chưa?

Chưa.

Theo quy định, giá tính thuế tiêu thụ đặc biệt được xác định trước khi tính thuế giá trị gia tăng.

Do đó, doanh nghiệp cần phân biệt rõ giữa hai loại thuế này để tránh sai sót khi kê khai.

9.3. Hàng hóa nhập khẩu có phải nộp thuế tiêu thụ đặc biệt không?

Có.

Nếu hàng hóa nhập khẩu thuộc danh mục chịu thuế tiêu thụ đặc biệt thì doanh nghiệp phải thực hiện nghĩa vụ thuế theo quy định.

9.4. Thuế tiêu thụ đặc biệt có được khấu trừ không?

Trong một số trường hợp theo quy định của pháp luật, số thuế tiêu thụ đặc biệt đã nộp ở khâu nhập khẩu hoặc mua nguyên liệu có thể được khấu trừ khi xác định số thuế phải nộp ở khâu sản xuất. Doanh nghiệp cần căn cứ vào từng trường hợp cụ thể và quy định hiện hành để thực hiện đúng.

X. Kết luận

Việc nắm rõ cách tính thuế tiêu thụ đặc biệt năm 2026 sẽ giúp doanh nghiệp xác định đúng số thuế phải nộp, thực hiện đầy đủ nghĩa vụ với ngân sách nhà nước và hạn chế các rủi ro trong quá trình kê khai.

Theo quy định của Luật Thuế tiêu thụ đặc biệt số 66/2025/QH15, doanh nghiệp cần đặc biệt lưu ý đến đối tượng chịu thuế, giá tính thuế, thuế suất cũng như các quy định mới được áp dụng từ năm 2026. Bên cạnh đó, việc lưu giữ đầy đủ hồ sơ, chứng từ và thường xuyên cập nhật chính sách thuế mới sẽ giúp doanh nghiệp chủ động hơn trong công tác quản lý tài chính và kế toán.

Trên đây là những chia sẻ của Kế toán – Kiểm toán MVA về cách tính thuế tiêu thụ đặc biệt phải nộp năm 2026. Hy vọng bài viết đã giúp quý độc giả hiểu rõ hơn về phương pháp tính thuế, căn cứ tính thuế và những lưu ý quan trọng khi kê khai. Nếu cần tư vấn về thuế, kế toán hoặc các thủ tục doanh nghiệp, vui lòng liên hệ Hotline: 024.7109.7766 để được đội ngũ chuyên gia của MVA hỗ trợ nhanh chóng.