Cơ quan thuế hướng dẫn không ghi “Bán cho người tiêu dùng” khi khách hàng không cung cấp số căn cước định danh

Sorry, this entry is only available in Tiếng Việt. For the sake of viewer convenience, the content is shown below in the alternative language. You may click the link to switch the active language.

Từ ngày 01/7/2026, quy định về lập hóa đơn điện tử theo Nghị định 254/2026/NĐ-CP có nhiều điểm mới liên quan đến thông tin của người mua. Trong đó, nội dung ghi “Bán cho người tiêu dùng” trên hóa đơn đang được nhiều doanh nghiệp, hộ kinh doanh và kế toán quan tâm vì còn có nhiều cách hiểu khác nhau.

Thực tế, không ít đơn vị cho rằng chỉ cần khách hàng không cung cấp số căn cước hoặc mã định danh cá nhân thì có thể ghi ngay cụm từ “Bán cho người tiêu dùng” trên hóa đơn. Tuy nhiên, theo hướng dẫn mới của cơ quan thuế, cách hiểu này chưa chính xác. Việc ghi “Bán cho người tiêu dùng” chỉ được áp dụng trong những trường hợp nhất định và không phụ thuộc duy nhất vào việc khách hàng có cung cấp số căn cước định danh hay không.

Bài viết dưới đây MVA sẽ giúp doanh nghiệp hiểu đúng quy định, tránh lập hóa đơn sai và hạn chế các rủi ro về thuế.

I. Quy định mới về thông tin người mua trên hóa đơn từ ngày 01/7/2026

1.1. Mục đích của quy định mới

Việc bổ sung quy định về thông tin người mua trên hóa đơn điện tử nhằm:

• Chuẩn hóa dữ liệu hóa đơn điện tử.

• Đồng bộ với cơ sở dữ liệu quốc gia về dân cư.

• Nâng cao hiệu quả quản lý thuế.

• Hạn chế tình trạng sử dụng hóa đơn không đúng mục đích.

Đây là một trong những nội dung quan trọng của Nghị định 254/2026/NĐ-CP về hóa đơn, chứng từ.

1.2. Không phải mọi trường hợp đều phải ghi số định danh

Theo hướng dẫn của cơ quan thuế, việc ghi thông tin người mua sẽ căn cứ vào từng đối tượng cụ thể.

Đối với người mua là cá nhân, nếu có đầy đủ thông tin theo quy định thì doanh nghiệp cần ghi đúng thông tin được cung cấp. Trường hợp khách hàng không cung cấp số căn cước hoặc mã định danh cá nhân nhưng vẫn cung cấp các thông tin cần thiết khác thì không mặc nhiên được ghi “Bán cho người tiêu dùng”.

II. Khi nào được ghi “Bán cho người tiêu dùng”?

2.1. Điều kiện áp dụng

Theo Nghị định 254/2026/NĐ-CP, cụm từ “Bán cho người tiêu dùng” chỉ được sử dụng trong trường hợp người mua là người tiêu dùng và không cung cấp các thông tin phải thể hiện trên hóa đơn theo quy định.

Điều này có nghĩa là doanh nghiệp cần xem xét tổng thể thông tin của người mua, thay vì chỉ căn cứ vào việc thiếu số căn cước hoặc mã định danh.

2.2. Không chỉ dựa vào số căn cước định danh

Đây là điểm mà nhiều doanh nghiệp dễ nhầm lẫn.

Nếu khách hàng:

• Cung cấp họ và tên.

• Cung cấp địa chỉ hoặc thông tin cần thiết khác theo quy định.

nhưng không cung cấp số căn cước định danh, doanh nghiệp không được tự động ghi “Bán cho người tiêu dùng” trên hóa đơn chỉ vì thiếu số định danh.

Việc lập hóa đơn cần căn cứ vào đầy đủ hướng dẫn của cơ quan thuế và các quy định hiện hành về thông tin người mua.

III. Vì sao cơ quan thuế có hướng dẫn này?

3.1. Tránh lập hóa đơn sai thông tin

Nếu doanh nghiệp hiểu sai quy định và sử dụng cụm từ “Bán cho người tiêu dùng” trong mọi trường hợp khách hàng không có số định danh, dữ liệu hóa đơn có thể không phản ánh đúng thực tế giao dịch.

Điều này có thể gây khó khăn cho:

• Công tác quản lý thuế.

• Đối chiếu dữ liệu.

• Giải trình với cơ quan thuế khi kiểm tra.

3.2. Bảo đảm quyền lợi của người mua

Trong nhiều trường hợp, khách hàng vẫn có nhu cầu lấy hóa đơn để phục vụ:

• Bảo hành.

• Đổi trả hàng hóa.

• Chứng minh giao dịch.

• Các mục đích hợp pháp khác.

Do đó, doanh nghiệp cần ghi nhận đầy đủ thông tin mà khách hàng đã cung cấp thay vì mặc định sử dụng cụm từ “Bán cho người tiêu dùng”.

IV. Ví dụ thực tế

4.1. Trường hợp không được ghi “Bán cho người tiêu dùng”

Anh A mua máy tính tại cửa hàng điện tử.

Anh A cung cấp:

• Họ và tên.

• Địa chỉ liên hệ.

Tuy nhiên, anh A không muốn cung cấp số căn cước công dân.

Trong trường hợp này, cửa hàng không được tự động ghi “Bán cho người tiêu dùng” chỉ vì khách hàng không cung cấp số định danh.

4.2. Trường hợp được ghi “Bán cho người tiêu dùng”

Chị B mua hàng tiêu dùng tại siêu thị.

Chị B không cung cấp bất kỳ thông tin nào về người mua và cũng không có nhu cầu ghi nhận thông tin cá nhân trên hóa đơn.

Khi đó, doanh nghiệp có thể lập hóa đơn theo hướng dẫn của cơ quan thuế và ghi “Bán cho người tiêu dùng” theo đúng trường hợp được pháp luật cho phép.

V. Kế toán cần lưu ý gì?

5.1. Không mặc định yêu cầu số căn cước

Doanh nghiệp không nên hiểu rằng mọi khách hàng đều bắt buộc phải cung cấp số căn cước công dân hoặc mã định danh cá nhân khi lập hóa đơn.

Kế toán cần căn cứ đúng quy định để xác định thông tin cần ghi trên hóa đơn.

5.2. Cập nhật phần mềm hóa đơn điện tử

Các đơn vị nên rà soát phần mềm hóa đơn điện tử để bảo đảm đáp ứng đúng quy định mới từ ngày 01/7/2026, tránh việc hệ thống tự động hiển thị cụm từ “Bán cho người tiêu dùng” không đúng trường hợp.

5.3. Đào tạo nhân viên bán hàng

Nhân viên bán hàng là người trực tiếp lập hóa đơn nên cần được hướng dẫn rõ:

• Khi nào ghi đầy đủ thông tin người mua.

• Khi nào được ghi “Bán cho người tiêu dùng”.

• Những trường hợp cần yêu cầu khách hàng bổ sung thông tin.

Điều này sẽ giúp hạn chế sai sót ngay từ khâu lập hóa đơn.

VI. Một số câu hỏi thường gặp

6.1. Khách hàng không cung cấp số căn cước thì có được ghi “Bán cho người tiêu dùng” không?

Không. Việc khách hàng không cung cấp số căn cước hoặc mã định danh cá nhân không phải là căn cứ duy nhất để ghi “Bán cho người tiêu dùng”. Doanh nghiệp phải xem xét đầy đủ các thông tin khác của người mua theo hướng dẫn của cơ quan thuế.

6.2. Khách hàng chỉ cung cấp họ tên thì sao?

Nếu khách hàng vẫn cung cấp các thông tin cần thiết theo quy định thì doanh nghiệp cần lập hóa đơn theo đúng thông tin đã nhận được, không mặc định ghi “Bán cho người tiêu dùng”.

6.3. Ghi sai thông tin người mua có bị xử phạt không?

Việc ghi sai nội dung hóa đơn có thể dẫn đến phải xử lý hóa đơn theo quy định và trong một số trường hợp có thể bị xử phạt vi phạm hành chính nếu ảnh hưởng đến nghĩa vụ thuế.

VII. Kết luận

Hướng dẫn mới của cơ quan thuế đã làm rõ rằng không phải cứ khách hàng không cung cấp số căn cước hoặc mã định danh cá nhân là doanh nghiệp được ghi “Bán cho người tiêu dùng” trên hóa đơn. Việc sử dụng cụm từ này chỉ áp dụng trong đúng trường hợp mà pháp luật quy định, dựa trên toàn bộ thông tin của người mua chứ không chỉ căn cứ vào một chỉ tiêu duy nhất.

Đối với doanh nghiệp và bộ phận kế toán, việc cập nhật kịp thời các hướng dẫn của cơ quan thuế, rà soát quy trình lập hóa đơn và đào tạo nhân viên bán hàng sẽ giúp hạn chế sai sót, bảo đảm hóa đơn được lập đúng quy định và tránh các rủi ro trong quá trình thanh tra, kiểm tra thuế.Để biết thheem chi tiết hãy tham khảo MVA nhé