Điều kiện để kinh doanh dịch vụ cầm đồ năm 2026

Kinh doanh dịch vụ cầm đồ là ngành, nghề đầu tư kinh doanh có điều kiện về an ninh, trật tự. Cơ sở cầm đồ phải đáp ứng điều kiện trước khi hoạt động. Ngoài ra, cơ sở còn phải tuân thủ nhiều yêu cầu trong quá trình nhận và bảo quản tài sản. Vậy điều kiện để kinh doanh dịch vụ cầm đồ năm 2026 gồm những gì?

I. Kinh doanh dịch vụ cầm đồ là gì?

Theo Nghị định 96/2016/NĐ-CP, kinh doanh dịch vụ cầm đồ là hoạt động cho vay tiền. Người vay phải mang tài sản hợp pháp đến cơ sở cầm đồ để cầm cố. Đây là ngành, nghề có điều kiện về an ninh, trật tự.

Doanh nghiệp hoặc hộ kinh doanh không chỉ cần đăng ký kinh doanh. Cơ sở còn phải đáp ứng điều kiện về an ninh, trật tự. Sau đó, cơ sở phải được cấp Giấy chứng nhận đủ điều kiện về an ninh, trật tự.

Ngoài điều kiện trước khi hoạt động, cơ sở còn có trách nhiệm quản lý tài sản. Việc nhận cầm cố cũng phải tuân thủ quy định về hợp đồng và lãi suất.

II. Điều kiện để kinh doanh dịch vụ cầm đồ năm 2026

2.1. Phải được thành lập hợp pháp

Điều kiện đầu tiên là cơ sở kinh doanh phải được đăng ký theo pháp luật Việt Nam. Chủ thể có thể lựa chọn hình thức doanh nghiệp hoặc hộ kinh doanh phù hợp.

Ngành nghề đăng ký cũng phải phù hợp với hoạt động dự kiến thực hiện. Việc đăng ký kinh doanh không thay thế Giấy chứng nhận đủ điều kiện về an ninh, trật tự.

Do đó, cơ sở cần hoàn thành thủ tục đăng ký trước. Sau đó, cơ sở thực hiện thủ tục xin giấy chứng nhận về an ninh, trật tự.

2.2. Đáp ứng điều kiện chung về an ninh, trật tự

Cơ sở cầm đồ phải đáp ứng các điều kiện chung tại Điều 7 Nghị định 96/2016/NĐ-CP. Người chịu trách nhiệm về an ninh, trật tự cũng phải đáp ứng điều kiện theo quy định.

Người này không được thuộc các trường hợp pháp luật cấm. Điều kiện này được xem xét dựa trên tình trạng pháp lý và nhân thân của người chịu trách nhiệm.

Cơ sở cũng phải đáp ứng yêu cầu về phòng cháy, chữa cháy. Các điều kiện này cần được duy trì trong suốt quá trình kinh doanh.

2.3. Người chịu trách nhiệm về an ninh, trật tự

Đây là điều kiện riêng rất đáng chú ý khi mở tiệm cầm đồ. Theo Điều 9 Nghị định 96/2016/NĐ-CP, được sửa đổi bởi Nghị định 56/2023/NĐ-CP, người chịu trách nhiệm về an ninh, trật tự phải đáp ứng yêu cầu đặc thù.

Trong 05 năm liền kề trước thời điểm đăng ký kinh doanh, người này không được bị xử phạt vi phạm hành chính về một số hành vi nhất định.

Các hành vi gồm:

• Chống người thi hành công vụ.

• Gây rối trật tự công cộng.

• Cố ý gây thương tích.

• Cho vay lãi nặng.

• Đánh bạc, tổ chức đánh bạc hoặc gá bạc.

• Trộm cắp tài sản.

• Lừa đảo chiếm đoạt tài sản.

• Chiếm giữ trái phép tài sản.

Một điểm cần lưu ý là quy định hiện hành không còn yêu cầu thường trú 05 năm tại địa phương. Đây là nội dung đã được sửa đổi từ năm 2023.

III. Kinh doanh dịch vụ cầm đồ có cần xin giấy chứng nhận an ninh, trật tự không?

Có. Cơ sở kinh doanh dịch vụ cầm đồ thuộc nhóm ngành nghề phải đáp ứng điều kiện về an ninh, trật tự. Do đó, cơ sở phải được cấp Giấy chứng nhận đủ điều kiện về an ninh, trật tự.

Giấy chứng nhận này là căn cứ để cơ sở hoạt động đúng quy định. Việc đăng ký doanh nghiệp hoặc hộ kinh doanh không thay thế giấy chứng nhận.

Cơ sở cần chuẩn bị hồ sơ theo quy định hiện hành. Hồ sơ phải thể hiện đầy đủ thông tin về cơ sở và người chịu trách nhiệm.

Sau khi được cấp giấy, cơ sở phải tiếp tục duy trì các điều kiện. Nếu điều kiện không còn được bảo đảm, cơ sở có thể bị xử lý theo quy định.

IV. Kinh doanh dịch vụ cầm đồ có phải lập phương án bảo đảm an ninh, trật tự?

Không phải mọi ngành nghề có điều kiện về an ninh, trật tự đều phải lập phương án riêng. Dịch vụ cầm đồ không thuộc nhóm ngành nghề phải có phương án bảo đảm an ninh, trật tự theo Điều 8 Nghị định 96/2016/NĐ-CP.

Danh sách phải có phương án gồm một số ngành nghề đặc thù. Ví dụ như kinh doanh công cụ hỗ trợ, các loại pháo và súng bắn sơn.

Dịch vụ cầm đồ không nằm trong danh sách này. Vì vậy, cơ sở cầm đồ không phải lập phương án theo Điều 8 chỉ để xin giấy chứng nhận.

Tuy nhiên, cơ sở vẫn phải bảo đảm an ninh trong quá trình hoạt động. Đây là trách nhiệm thực tế của cơ sở kinh doanh.

V. Trách nhiệm của cơ sở kinh doanh dịch vụ cầm đồ

Sau khi được cấp giấy chứng nhận, cơ sở phải thực hiện nhiều trách nhiệm. Đây là nội dung quan trọng vì hoạt động cầm đồ liên quan trực tiếp đến tài sản của khách hàng.

5.1. Kiểm tra giấy tờ của người cầm cố

Cơ sở phải kiểm tra giấy tờ tùy thân của người mang tài sản đến cầm cố. Giấy tờ có thể là Căn cước công dân, hộ chiếu hoặc giấy tờ cá nhân hợp lệ khác.

Cơ sở phải photocopy và lưu lại giấy tờ theo quy định. Việc này giúp xác định người giao tài sản và phục vụ công tác quản lý.

Tuy nhiên, cơ sở không được giữ Căn cước công dân của khách hàng chỉ để làm thủ tục cầm đồ. Cơ sở chỉ thực hiện việc kiểm tra và lưu bản sao theo quy định.

5.2. Phải lập hợp đồng cầm cố tài sản

Mỗi giao dịch cầm cố phải được lập hợp đồng theo quy định. Hợp đồng cần thể hiện rõ các nội dung của giao dịch.

Thông thường, hợp đồng cần thể hiện tài sản cầm cố, số tiền vay và thời hạn vay. Các thỏa thuận về lãi và nghĩa vụ của các bên cũng cần được ghi nhận rõ.

Hợp đồng là căn cứ quan trọng khi phát sinh tranh chấp. Vì vậy, cơ sở không nên thực hiện giao dịch chỉ bằng giấy biên nhận đơn giản.

5.3. Tài sản phải có nguồn gốc hợp pháp

Cơ sở không được nhận cầm cố tài sản không rõ nguồn gốc. Cơ sở cũng không được nhận tài sản do hành vi vi phạm pháp luật mà có.

Đối với tài sản phải có giấy chứng nhận quyền sở hữu, cơ sở phải kiểm tra giấy tờ. Trường hợp thuộc diện phải giữ bản chính trong thời gian cầm cố, cơ sở phải thực hiện đúng quy định.

Nếu tài sản thuộc sở hữu của người khác, người mang tài sản đến cầm cố phải có văn bản ủy quyền hợp lệ.

Đây là khâu cơ sở cầm đồ cần kiểm soát chặt. Việc nhận tài sản không rõ nguồn gốc có thể dẫn đến rủi ro pháp lý.

VI. Quy định về lãi suất khi kinh doanh dịch vụ cầm đồ

Lãi suất là nội dung đặc biệt quan trọng khi kinh doanh cầm đồ. Cơ sở không được tự ý áp dụng mức lãi vượt giới hạn pháp luật.

Theo Điều 29 Nghị định 96/2016/NĐ-CP, lãi suất cho vay khi nhận cầm cố tài sản không được vượt quá mức theo Bộ luật Dân sự.

Theo Bộ luật Dân sự, lãi suất vay do các bên thỏa thuận. Tuy nhiên, mức thỏa thuận thông thường không được vượt quá 20%/năm của khoản tiền vay.

Trường hợp pháp luật có quy định khác thì áp dụng quy định đó. Vì vậy, cơ sở cầm đồ cần kiểm tra mức lãi trước khi ký hợp đồng.

Ngoài lãi suất, cơ sở cũng nên ghi rõ các khoản phí nếu có. Nội dung này giúp khách hàng hiểu đầy đủ nghĩa vụ thanh toán.

VII. Phải bố trí kho bảo quản tài sản cầm cố

Cơ sở cầm đồ phải bố trí kho để bảo quản tài sản. Kho phải bảo đảm an toàn cho tài sản của khách hàng.

Tùy loại tài sản, cơ sở cần có phương án bảo quản phù hợp. Điện thoại, xe máy, ô tô, trang sức và tài sản có giá trị cao có yêu cầu bảo quản khác nhau.

Cơ sở cũng cần chú ý đến phòng cháy, chữa cháy. Tài sản phải được sắp xếp khoa học và hạn chế nguy cơ mất mát.

Việc bảo quản tài sản không chỉ là yêu cầu về an ninh. Đây còn là trách nhiệm của cơ sở đối với khách hàng trong thời gian cầm cố.

VIII. Hồ sơ xin Giấy chứng nhận đủ điều kiện về an ninh, trật tự

Cơ sở cầm đồ cần chuẩn bị hồ sơ theo quy định hiện hành. Thành phần hồ sơ có thể thay đổi theo văn bản hướng dẫn và phân cấp thẩm quyền.

Về cơ bản, hồ sơ cần có các giấy tờ chứng minh cơ sở được thành lập hợp pháp. Hồ sơ cũng phải thể hiện thông tin của người chịu trách nhiệm về an ninh, trật tự.

Doanh nghiệp nên kiểm tra thêm yêu cầu về giấy tờ phòng cháy, chữa cháy. Việc chuẩn bị đúng hồ sơ giúp hạn chế yêu cầu bổ sung.

Khi thực hiện thủ tục, cơ sở cần sử dụng đúng biểu mẫu đang có hiệu lực. Không nên sử dụng mẫu cũ từ các văn bản đã được sửa đổi.

IX. Thời hạn và hiệu lực của Giấy chứng nhận

Giấy chứng nhận đủ điều kiện về an ninh, trật tự đối với cơ sở cầm đồ về nguyên tắc không quy định thời hạn sử dụng. Tuy nhiên, một số trường hợp đặc biệt có thể phải ghi thời hạn. Cơ sở phải thông báo và thực hiện các nghĩa vụ liên quan khi có thay đổi. Ví dụ như thay đổi địa điểm hoặc thay đổi thông tin thuộc phạm vi quản lý. Doanh nghiệp nên rà soát thông tin trên giấy chứng nhận sau mỗi lần thay đổi đăng ký. Điều này giúp bảo đảm thông tin pháp lý được thống nhất.

X. Những tài sản cơ sở cầm đồ không nên nhận cầm cố

Pháp luật yêu cầu cơ sở không được nhận tài sản không rõ nguồn gốc. Vì vậy, việc kiểm tra tài sản là bước bắt buộc trong quy trình nghiệp vụ. Cơ sở cần đặc biệt thận trọng với tài sản không có giấy tờ. Tài sản có dấu hiệu bất thường cũng cần được kiểm tra trước khi giao dịch. Một số trường hợp cần yêu cầu thêm giấy tờ chứng minh quyền sở hữu. Ví dụ như xe cơ giới hoặc tài sản có đăng ký quyền sở hữu. Cơ sở nên từ chối giao dịch khi không xác định được nguồn gốc hợp pháp. Đây là biện pháp giúp hạn chế nguy cơ tiếp nhận tài sản liên quan đến hành vi vi phạm pháp luật.

XI. Một số lưu ý khi mở cơ sở kinh doanh dịch vụ cầm đồ

Người kinh doanh cần chuẩn bị điều kiện pháp lý trước khi mở cửa hàng. Không nên hiểu rằng chỉ cần thuê mặt bằng và đăng ký hộ kinh doanh là có thể hoạt động.

Các nội dung quan trọng cần kiểm tra gồm:

• Đăng ký doanh nghiệp hoặc hộ kinh doanh.

• Đăng ký hoạt động kinh doanh phù hợp.

• Đáp ứng điều kiện về an ninh, trật tự.

• Xác định người chịu trách nhiệm về an ninh, trật tự.

• Xin Giấy chứng nhận đủ điều kiện về an ninh, trật tự.

• Bảo đảm yêu cầu về phòng cháy, chữa cháy.

• Bố trí kho bảo quản tài sản.

• Xây dựng quy trình kiểm tra giấy tờ khách hàng.

• Kiểm tra nguồn gốc và quyền sở hữu tài sản.

• Lập hợp đồng cầm cố cho từng giao dịch.

• Kiểm soát lãi suất theo quy định pháp luật.

Đặc biệt, cơ sở cần lưu ý quy định về người chịu trách nhiệm về an ninh, trật tự. Điều kiện này đã thay đổi từ năm 2023. Không nên áp dụng lại quy định cũ về thời gian thường trú 05 năm.

XII. Kết luận

Kinh doanh dịch vụ cầm đồ là ngành, nghề kinh doanh có điều kiện về an ninh, trật tự. Cơ sở phải đáp ứng điều kiện trước khi chính thức hoạt động. Điều kiện quan trọng gồm đăng ký hợp pháp và đáp ứng yêu cầu về an ninh, trật tự. Người chịu trách nhiệm cũng phải đáp ứng điều kiện riêng theo Nghị định 96/2016/NĐ-CP đã được sửa đổi. Trong quá trình hoạt động, cơ sở phải kiểm tra giấy tờ khách hàng. Cơ sở cũng phải lập hợp đồng và kiểm tra nguồn gốc tài sản. Ngoài ra, cơ sở phải bảo đảm kho bảo quản và tuân thủ quy định về lãi suất. Việc thực hiện đúng các yêu cầu này giúp hạn chế rủi ro pháp lý khi kinh doanh.