Bài viết dưới đây tổng hợp kinh nghiệm quyết toán thuế TNDN cuối năm cho doanh nghiệp vừa và nhỏ, giúp doanh nghiệp thực hiện quyết toán thuế TNDN cuối năm hiệu quả, hạn chế sai sót và tránh rủi ro khi thanh kiểm tra thuế.
Mục lục
I. Hiểu đúng về quyết toán thuế TNDN
1.1 Mục đích của quyết toán TNDN
- Xác định thu nhập tính thuế
- Xác định chi phí được trừ – không được trừ
- Tính số thuế TNDN phải nộp hoặc số thuế được miễn/giảm
- Đối chiếu với tạm nộp các quý để xem doanh nghiệp nộp thừa hay thiếu
1.2 Căn cứ pháp lý
- Luật Thuế TNDN
- Thông tư 78/2014/TT-BTC
- Thông tư 96/2015/TT-BTC
- Nghị định 132/2020/NĐ-CP (giao dịch liên kết nếu có)
II. Kinh nghiệm rà soát số liệu trước khi quyết toán
Đây là giai đoạn quan trọng nhất, quyết định độ chính xác của tờ khai quyết toán.
2.1. Đối chiếu doanh thu
- So sánh sổ kế toán – hóa đơn – sao kê ngân hàng – hợp đồng.
- Với doanh nghiệp nhỏ, doanh thu thường liên quan trực tiếp đến hóa đơn bán hàng → cần kiểm tra đầy đủ số hóa đơn trong năm.
2.2. Rà soát chi phí
- Chi phí được trừ phải đáp ứng đủ 3 điều kiện:
- Liên quan hoạt động SXKD
- Có đầy đủ chứng từ hợp lệ (hóa đơn, hợp đồng, phiếu chi, chứng từ ngân hàng…)
- Thanh toán không dùng tiền mặt đối với hóa đơn trên 20 triệu
- Các lỗi phổ biến khiến chi phí bị loại:
- Mua hàng không hóa đơn
- Hoá đơn sai thông tin
- Thanh toán tiền mặt >20 triệu
- Chi phí trùng
- Chi phí không liên quan SXKD
2.3. Kiểm tra các khoản phân bổ – khấu hao
- Tài sản cố định phải có hồ sơ TSCĐ đầy đủ
- Khấu hao tính đúng theo Thông tư 45
- Các khoản phân bổ CCDC, chi phí trả trước phải theo thời gian phù hợp
2.4. Kiểm tra các khoản tạm nộp thuế TNDN theo quý
- Doanh nghiệp phải nộp ít nhất 80% số thuế TNDN phải nộp của năm
- Nếu nộp thiếu → bị tính tiền chậm nộp trên phần thiếu
2.5. Kiểm tra thuế TNDN đã ưu đãi (nếu có)
- Doanh nghiệp nhỏ thường được ưu đãi nếu ở khu vực khó khăn, hoặc ngành nghề đặc biệt
- Phải có hồ sơ chứng minh đủ điều kiện
III. Kinh nghiệm xử lý chi phí được trừ – không được trừ
3.1 Chi phí được trừ
- Chi phí lương, BHXH người lao động
- Chi phí văn phòng phẩm, điện nước
- Chi phí dịch vụ thuê ngoài
- Chi phí khấu hao máy móc, TSCĐ
- Chi phí marketing hợp lệ
Lưu ý: phải có đủ bảng lương, hợp đồng lao động, chứng từ chuyển khoản.
3.2 Chi phí không được trừ
Một số chi phí dễ bị loại khi kiểm tra thuế:
- Chi phí khấu hao TSCĐ không phục vụ SXKD
- TSCĐ không có hồ sơ nguồn gốc
- Lương của chủ doanh nghiệp tư nhân, thành viên góp vốn
- Tiền phạt vi phạm hành chính
- Chi phí tiếp khách không chứng minh được mục đích
3.3 Kinh nghiệm hạn chế chi phí bị loại
- Thiết lập quy trình duyệt chứng từ trước khi thanh toán
- Không mua hàng hóa “chắp vá” nhiều hóa đơn không chính thống
- Xây dựng hệ thống lưu trữ chứng từ truyền thống theo tháng: sổ tay – kẹp hồ sơ – hợp đồng – phiếu chi → dễ tra soát khi quyết toán
IV. Kinh nghiệm điều chỉnh doanh thu – chi phí khi có hóa đơn sai
4.1 Hóa đơn đầu ra sai
- Lập hóa đơn điều chỉnh tăng/giảm
- Khai bổ sung tờ khai GTGT và quyết toán TNDN nếu ảnh hưởng doanh thu
4.2 Hóa đơn đầu vào sai
- Yêu cầu nhà cung cấp lập hóa đơn điều chỉnh
V. Quy trình quyết toán thuế TNDN cho doanh nghiệp vừa và nhỏ
- Bước 1: Tổng hợp doanh thu và chi phí cả năm
- Lấy số liệu từ sổ kế toán
- Kiểm tra chênh lệch giữa doanh thu kế toán – doanh thu trên hóa đơn – doanh thu trong sao kê
- Bước 2: Xác định tổng lợi nhuận kế toán trước thuế
- Bước 3: Điều chỉnh các khoản theo luật thuế
- Điều chỉnh tăng/giảm thu nhập chịu thuế
- Loại các khoản chi không được trừ
- Xác định ưu đãi thuế (nếu có)
- Bước 4: Tính thu nhập tính thuế
- Công thức:
- Thu nhập tính thuế = Thu nhập chịu thuế – Thu nhập miễn thuế + Các khoản lỗ được kết chuyển
- Bước 5: Tính thuế TNDN phải nộp
- Thuế suất phổ thông: 20%
- Doanh nghiệp có ưu đãi → áp dụng thuế suất thấp hơn theo quy định.
- Bước 6: Đối chiếu với số tạm nộp các quý
- Nếu tạm nộp <80% → nộp thêm và tính tiền chậm nộp
- Nếu tạm nộp > số phải nộp → chuyển sang kỳ sau
- Bước 7: Lập và nộp tờ khai quyết toán
- Tờ khai gồm:
- Mẫu 03/TNDN
- Phụ lục 03-1A/1B/1C (tùy loại DN)
- Phụ lục lỗ 03-2A
- Phụ lục ưu đãi 03-3A
- Bước 8: Lưu hồ sơ quyết toán
- Bao gồm:
- Báo cáo tài chính
- Sổ sách kế toán
- Hợp đồng kinh tế
- Hóa đơn – chứng từ
- Bảng lương – BHXH
- Biên bản kiểm kê
- Hồ sơ TSCĐ
Kinh nghiệm quyết toán thuế TNDN cuối năm cho doanh nghiệp vừa và nhỏ đòi hỏi mỗi kế toán cần có cách thức làm việc khác nhau. Nếu bạn là chủ doanh nghiệp, bạn hãy tìm cho mình một kế toán hay một dịch vụ kế toán uy tín để đảm bảo số liệu.