Lao động thời vụ có phải đóng bảo hiểm không?

 Lao động thời vụ có phải đóng bảo hiểm không là thắc mắc của nhiều doanh nghiệp và người lao động khi tuyển dụng nhân sự ngắn hạn. Nhiều người vẫn cho rằng chỉ cần ký hợp đồng thời vụ thì không phải tham gia bảo hiểm xã hội. Tuy nhiên, quy định pháp luật hiện hành đã có nhiều thay đổi. Vậy lao động thời vụ có phải đóng bảo hiểm không? Hãy cùng tìm hiểu chi tiết trong bài viết dưới đây.

I. Lao động thời vụ có phải đóng bảo hiểm không?

Có. Theo quy định hiện hành, pháp luật không còn quy định loại hợp đồng lao động thời vụ như trước đây. Việc người lao động có phải tham gia bảo hiểm hay không không phụ thuộc vào tên gọi của hợp đồng mà phụ thuộc vào bản chất của quan hệ lao động.

Nếu người lao động làm việc theo hợp đồng lao động từ đủ 01 tháng trở lên hoặc hợp đồng có tên gọi khác nhưng có đầy đủ các yếu tố của quan hệ lao động như có việc làm, được trả lương và chịu sự quản lý của người sử dụng lao động thì thuộc đối tượng tham gia bảo hiểm bắt buộc.

Điều này có nghĩa, dù doanh nghiệp chỉ tuyển người làm việc trong thời gian ngắn thì vẫn phải thực hiện nghĩa vụ đóng bảo hiểm nếu đáp ứng điều kiện theo quy định.

II. Căn cứ pháp lý về việc đóng bảo hiểm cho lao động thời vụ

2.1. Không còn hợp đồng lao động thời vụ

Từ khi Bộ luật Lao động 2019 có hiệu lực, loại hợp đồng lao động theo mùa vụ hoặc theo công việc nhất định đã được bãi bỏ.

Hiện nay chỉ còn hai loại hợp đồng lao động:

• Hợp đồng lao động không xác định thời hạn.
• Hợp đồng lao động xác định thời hạn.

Do đó, doanh nghiệp tuyển dụng người lao động làm việc ngắn hạn vẫn phải ký một trong hai loại hợp đồng này.

2.2. Đối tượng tham gia bảo hiểm xã hội bắt buộc

Theo Luật Bảo hiểm xã hội hiện hành, người lao động làm việc theo hợp đồng lao động từ đủ 01 tháng trở lên thuộc đối tượng tham gia bảo hiểm xã hội bắt buộc.

Ngoài ra, nếu hợp đồng được đặt tên là hợp đồng cộng tác viên, hợp đồng khoán việc hoặc tên gọi khác nhưng bản chất là quan hệ lao động thì vẫn phải tham gia bảo hiểm theo quy định.

III. Lao động thời vụ phải tham gia những loại bảo hiểm nào?

3.1. Bảo hiểm xã hội bắt buộc

Người lao động thuộc diện tham gia sẽ được hưởng các chế độ:

• Ốm đau.
• Thai sản.
• Hưu trí.
• Tử tuất.
• Tai nạn lao động, bệnh nghề nghiệp.

3.2. Bảo hiểm y tế

Doanh nghiệp và người lao động phải cùng tham gia bảo hiểm y tế theo tỷ lệ do pháp luật quy định.

Việc tham gia bảo hiểm y tế giúp người lao động được hưởng quyền lợi khám chữa bệnh khi phát sinh nhu cầu.

3.3. Bảo hiểm thất nghiệp

Theo quy định mới áp dụng từ năm 2026, người lao động ký hợp đồng lao động từ đủ 01 tháng trở lên cũng thuộc đối tượng tham gia bảo hiểm thất nghiệp theo quy định.

Đây là quyền lợi quan trọng giúp người lao động được hỗ trợ khi mất việc làm.

IV. Trường hợp lao động thời vụ không phải đóng bảo hiểm

4.1. Chỉ ký hợp đồng thử việc

Nếu hai bên chỉ ký hợp đồng thử việc theo đúng quy định và chưa phát sinh hợp đồng lao động thì chưa thuộc đối tượng tham gia bảo hiểm xã hội bắt buộc.

4.2. Không phát sinh quan hệ lao động

Một số trường hợp cá nhân nhận khoán công việc hoặc cung cấp dịch vụ độc lập mà không chịu sự quản lý của doanh nghiệp sẽ không được xem là quan hệ lao động.

Khi đó, các bên không phải tham gia bảo hiểm xã hội bắt buộc.

Tuy nhiên, doanh nghiệp cần xác định đúng bản chất của hợp đồng. Nếu cơ quan chức năng xác định đây là hợp đồng lao động thì vẫn phải truy đóng bảo hiểm.

V. Không đóng bảo hiểm cho lao động thời vụ có bị xử phạt không?

5.1. Doanh nghiệp có thể bị truy thu

Nếu người lao động thuộc diện tham gia bảo hiểm bắt buộc nhưng doanh nghiệp không đóng thì cơ quan bảo hiểm sẽ truy thu toàn bộ số tiền phải đóng.

Ngoài ra, doanh nghiệp còn phải nộp khoản tiền chậm đóng theo quy định.

5.2. Có thể bị xử phạt hành chính hoặc truy cứu trách nhiệm hình sự

Tùy theo tính chất và mức độ vi phạm, doanh nghiệp có thể bị:

• Xử phạt vi phạm hành chính.
• Buộc khắc phục hậu quả.
• Truy cứu trách nhiệm hình sự nếu đủ yếu tố cấu thành tội phạm.

Do đó, doanh nghiệp không nên lợi dụng tên gọi “lao động thời vụ” để né tránh nghĩa vụ tham gia bảo hiểm.

VI. Một số lưu ý dành cho doanh nghiệp

Để hạn chế rủi ro pháp lý, doanh nghiệp nên lưu ý:

• Không sử dụng hợp đồng thời vụ nhằm mục đích tránh đóng bảo hiểm.
• Xác định đúng bản chất của quan hệ lao động.
• Tham gia đầy đủ BHXH, BHYT và BHTN đối với người lao động thuộc diện bắt buộc.
• Theo dõi các quy định mới của pháp luật về lao động và bảo hiểm.
• Lưu giữ đầy đủ hồ sơ lao động và hồ sơ tham gia bảo hiểm.

VII. Câu hỏi thường gặp

7.1. Lao động thời vụ dưới 01 tháng có phải đóng bảo hiểm không?

Thông thường, người lao động làm việc dưới 01 tháng sẽ không thuộc đối tượng tham gia bảo hiểm xã hội bắt buộc. Tuy nhiên, doanh nghiệp vẫn cần xem xét bản chất của quan hệ lao động trong từng trường hợp cụ thể.

7.2. Ký hợp đồng cộng tác viên có phải đóng bảo hiểm không?

Nếu hợp đồng cộng tác viên có đầy đủ các yếu tố của quan hệ lao động thì vẫn thuộc diện tham gia bảo hiểm bắt buộc.

7.3. Doanh nghiệp cố tình ký hợp đồng dịch vụ để né bảo hiểm có được không?

Không. Cơ quan có thẩm quyền sẽ căn cứ vào bản chất của quan hệ lao động thay vì tên gọi của hợp đồng để xác định nghĩa vụ tham gia bảo hiểm.

VIII. Kết luận

Hy vọng bài viết đã giúp bạn giải đáp thắc mắc lao động thời vụ có phải đóng bảo hiểm không. Có thể thấy, doanh nghiệp không thể căn cứ vào tên gọi “lao động thời vụ” để miễn nghĩa vụ đóng bảo hiểm. Điều quan trọng là xác định đúng bản chất của quan hệ lao động và thực hiện đầy đủ nghĩa vụ theo quy định của pháp luật. Việc tuân thủ đúng quy định không chỉ giúp doanh nghiệp tránh các rủi ro pháp lý mà còn bảo đảm quyền lợi chính đáng cho người lao động.