Sorry, this entry is only available in Tiếng Việt. For the sake of viewer convenience, the content is shown below in the alternative language. You may click the link to switch the active language.
Từ ngày 10/9/2026, Nghị định 283/2026/NĐ-CP chính thức có hiệu lực. Nghị định này quy định xử phạt vi phạm hành chính về lao động, bảo hiểm xã hội và đưa người Việt Nam đi làm việc ở nước ngoài. Đáng chú ý, nhiều hành vi được quy định cụ thể hơn so với trước đây. Doanh nghiệp cần rà soát hồ sơ lao động, BHXH và quy trình nội bộ để hạn chế rủi ro bị xử phạt.
Mục lục
I. Nghị định 283/2026/NĐ-CP có hiệu lực từ khi nào?
1.1. Thời điểm áp dụng Nghị định 283
Nghị định 283/2026/NĐ-CP được Chính phủ ban hành ngày 15/7/2026. Nghị định có hiệu lực từ ngày 10/9/2026. Đây là văn bản thay thế Nghị định 12/2022/NĐ-CP về xử phạt trong lĩnh vực lao động, BHXH.
Phạm vi điều chỉnh của Nghị định khá rộng. Các quy định mới liên quan đến tuyển dụng, quản lý lao động, tiền lương, quan hệ lao động và an toàn lao động. Ngoài ra, Nghị định còn quy định riêng về BHXH, BHTN và lao động Việt Nam đi làm việc ở nước ngoài.
1.2. Doanh nghiệp cần lưu ý gì?
Theo Nghị định 283, mức phạt quy định tại nhiều điều là mức áp dụng cho cá nhân. Nếu người vi phạm là tổ chức, mức phạt thường bằng 02 lần mức phạt của cá nhân. Do đó, doanh nghiệp cần đặc biệt chú ý khi thực hiện các nghĩa vụ về lao động và bảo hiểm.
Nghị định cũng quy định thời hiệu xử phạt là 01 năm đối với vi phạm về lao động và BHXH. Với vi phạm về người Việt Nam đi làm việc ở nước ngoài, thời hiệu là 02 năm.
II. 8 quy định xử phạt doanh nghiệp cần đặc biệt lưu ý
2.1. Không đăng ký thông tin lao động có thể bị phạt đến 40 triệu đồng
Nghị định 283 bổ sung quy định về đăng ký và điều chỉnh thông tin đăng ký lao động. Theo Điều 12, doanh nghiệp có thể bị phạt nếu không thực hiện việc đăng ký hoặc điều chỉnh thông tin lao động. Vi phạm được xác định khi doanh nghiệp nộp hồ sơ tham gia hoặc điều chỉnh BHXH.
Mức phạt được xác định theo số người lao động bị vi phạm:
-
Từ 01 đến 50 người: phạt tổ chức từ 10 đến 20 triệu đồng.
-
Từ 51 đến 100 người: phạt tổ chức từ 20 đến 30 triệu đồng.
-
Từ 101 người trở lên: phạt tổ chức từ 30 đến 40 triệu đồng.
Ngoài tiền phạt, doanh nghiệp còn phải thực hiện đăng ký hoặc điều chỉnh thông tin lao động theo quy định.
2.2. Không đăng ký đầy đủ người tham gia BHXH có thể bị phạt 150 triệu đồng
Đây là một trong những điểm doanh nghiệp cần chú ý từ ngày 10/9/2026. Theo khoản 2 Điều 43, doanh nghiệp không đăng ký đủ người tham gia BHXH có thể bị xử phạt theo số lao động vi phạm.
Trường hợp vi phạm từ 1.000 người lao động trở lên, mức phạt đối với tổ chức có thể từ 120 đến 150 triệu đồng. Các mức phạt thấp hơn được áp dụng theo từng nhóm số lượng người lao động.
Doanh nghiệp còn phải đăng ký đầy đủ người tham gia BHXH. Đồng thời, doanh nghiệp phải đóng đủ số tiền BHXH chậm đóng. Ngoài ra, doanh nghiệp phải nộp thêm khoản tiền bằng 0,03% mỗi ngày.
2.3. Chậm đóng BHXH phải nộp thêm 0,03% mỗi ngày
Nghị định 283 tách riêng hành vi chậm đóng BHXH bắt buộc. Theo khoản 3 Điều 43, mức phạt có thể từ 12% đến 15% tổng số tiền chậm đóng. Mức phạt tối đa là 75 triệu đồng đối với cá nhân.
Nếu người sử dụng lao động là tổ chức, mức phạt được tính gấp 02 lần. Như vậy, doanh nghiệp có thể bị phạt tối đa 150 triệu đồng.
Ngoài tiền phạt, doanh nghiệp phải đóng đủ số tiền BHXH còn thiếu. Doanh nghiệp cũng phải nộp thêm 0,03% mỗi ngày. Khoản này được tính trên số tiền và số ngày chậm đóng.
Quy định này khiến việc theo dõi thời hạn đóng BHXH trở nên quan trọng hơn. Bộ phận nhân sự và kế toán cần đối chiếu số phải đóng theo từng kỳ.
2.4. Trốn đóng BHXH có thể bị phạt đến 20% số tiền trốn đóng
Nghị định 283 quy định riêng về hành vi trốn đóng BHXH bắt buộc tại Điều 44. Một trường hợp đáng chú ý là đăng ký tiền lương làm căn cứ đóng BHXH thấp hơn quy định.
Ngoài ra, doanh nghiệp không đóng hoặc đóng thiếu số tiền đã đăng ký sau thời hạn 60 ngày cũng có thể bị xử phạt. Điều kiện là doanh nghiệp đã được cơ quan có thẩm quyền đôn đốc và hành vi chưa đến mức truy cứu trách nhiệm hình sự.
Mức phạt có thể từ 18% đến 20% tổng số tiền trốn đóng. Mức phạt tối đa là 75 triệu đồng đối với cá nhân. Đối với tổ chức, mức phạt tối đa có thể lên đến 150 triệu đồng.
Doanh nghiệp còn phải đóng đủ số tiền BHXH trốn đóng. Đồng thời, doanh nghiệp phải nộp thêm 0,03% mỗi ngày trên số tiền và số ngày trốn đóng.
2.5. Chậm đóng, trốn đóng BHTN được quy định riêng
Nghị định 283 dành Điều 45 để xử phạt chậm đóng BHTN. Điều 46 quy định riêng về hành vi trốn đóng BHTN. Đây là điểm mới đáng chú ý so với cách quy định trước đây.
Với hành vi chậm đóng liên quan đến số tiền phải đóng, mức phạt có thể từ 12% đến 15% tổng số tiền chậm đóng. Mức tối đa là 75 triệu đồng đối với cá nhân. Đối với tổ chức, mức phạt tối đa có thể là 150 triệu đồng.
Đối với hành vi trốn đóng BHTN, mức phạt có thể từ 18% đến 20% tổng số tiền trốn đóng. Doanh nghiệp vi phạm còn phải đóng đủ số tiền và nộp thêm 0,03% mỗi ngày.
2.6. Làm giả hồ sơ giấy phép lao động có thể bị phạt 120 triệu đồng
Doanh nghiệp sử dụng lao động nước ngoài cũng cần chú ý quy định mới. Theo khoản 4 Điều 13, hành vi sửa chữa hoặc làm sai lệch hồ sơ xin giấy phép lao động có thể bị xử phạt.
Quy định này áp dụng cả với hồ sơ cấp lại và gia hạn giấy phép. Việc sử dụng giấy tờ, tài liệu giả trong hồ sơ cũng thuộc trường hợp bị xử phạt.
Mức phạt đối với cá nhân từ 40 đến 60 triệu đồng. Nếu người sử dụng lao động là tổ chức, mức phạt từ 80 đến 120 triệu đồng. Ngoài ra, giấy tờ vi phạm có thể bị tịch thu. Giấy phép hoặc giấy xác nhận được cấp từ hồ sơ vi phạm cũng có thể bị thu hồi.
2.7. Vi phạm quy định về đình công có thể bị phạt đến 20 triệu đồng
Nghị định 283 tiếp tục quy định chế tài đối với doanh nghiệp vi phạm quyền của người lao động trong đình công.
Doanh nghiệp có thể bị phạt nếu chấm dứt hợp đồng hoặc xử lý kỷ luật người lao động vì lý do tham gia đình công. Hành vi điều động người lao động hoặc người lãnh đạo đình công trái quy định cũng có thể bị xử phạt.
Mức phạt đối với cá nhân từ 5 đến 10 triệu đồng. Nếu người sử dụng lao động là tổ chức, mức phạt từ 10 đến 20 triệu đồng.
Tùy hành vi, doanh nghiệp còn có thể phải nhận người lao động trở lại. Doanh nghiệp có thể phải hủy quyết định kỷ luật hoặc điều động trái quy định. Tiền lương trong thời gian người lao động bị xử lý trái luật cũng có thể phải thanh toán.
2.8. Tổ chức huấn luyện an toàn lao động có thể bị phạt 140 triệu đồng
Nghị định 283 cũng quy định mức phạt đối với tổ chức cung cấp dịch vụ huấn luyện an toàn, vệ sinh lao động.
Tổ chức có thể bị phạt từ 120 đến 140 triệu đồng nếu hoạt động trong thời gian bị đình chỉ. Mức phạt này cũng áp dụng với một số trường hợp khác.
Các hành vi đáng chú ý gồm:
-
Huấn luyện ngoài phạm vi đã thông báo công khai.
-
Chưa thông báo việc bắt đầu cung cấp dịch vụ khi thuộc trường hợp phải thông báo.
-
Không bảo đảm điều kiện về nhân sự.
-
Không bảo đảm cơ sở vật chất và trang thiết bị theo quy định.
-
Giả mạo hồ sơ về điều kiện cung cấp dịch vụ.
Một số hành vi khác có thể bị phạt từ 30 đến 50 triệu đồng. Tổ chức vi phạm còn có thể bị đình chỉ hoạt động huấn luyện từ 01 đến 03 tháng.
III. Doanh nghiệp cần làm gì để hạn chế rủi ro xử phạt?
3.1. Rà soát hồ sơ lao động
Doanh nghiệp nên kiểm tra toàn bộ thông tin người lao động. Nội dung cần đối chiếu gồm hợp đồng lao động, thông tin cá nhân và dữ liệu tham gia BHXH. Doanh nghiệp cũng cần kiểm tra việc đăng ký và điều chỉnh thông tin lao động.
Đặc biệt, cần đối chiếu danh sách nhân sự với danh sách đang tham gia BHXH. Trường hợp có chênh lệch cần xử lý sớm. Việc để thiếu người tham gia có thể phát sinh cả tiền phạt và khoản phải nộp bổ sung.
3.2. Kiểm tra tình trạng đóng BHXH và BHTN
Bộ phận kế toán và nhân sự cần đối chiếu số tiền phải đóng theo từng tháng. Doanh nghiệp nên kiểm tra cả thời hạn đóng và số tiền đã thực nộp. Nếu phát sinh chậm đóng, cần xử lý càng sớm càng tốt.
Doanh nghiệp cũng cần rà soát tiền lương làm căn cứ đóng BHXH. Việc đăng ký mức lương thấp hơn quy định có thể bị xem xét là hành vi trốn đóng. Đây là nhóm vi phạm có mức phạt khá cao theo Nghị định 283.
3.3. Rà soát hồ sơ lao động nước ngoài
Doanh nghiệp sử dụng lao động nước ngoài cần kiểm tra hồ sơ giấy phép lao động. Hồ sơ phải bảo đảm tính chính xác và hợp pháp. Không nên sửa chữa hoặc sử dụng tài liệu không đúng thực tế để hoàn thiện hồ sơ.
Doanh nghiệp cũng cần kiểm tra thời hạn giấy phép. Việc sử dụng giấy phép không còn hiệu lực có thể phát sinh chế tài khác theo Nghị định 283.
IV. Kết luận
Nghị định 283/2026/NĐ-CP đã thay đổi đáng kể cách xử phạt trong lĩnh vực lao động và BHXH. Đặc biệt, các hành vi chậm đóng và trốn đóng BHXH được tách riêng. Mức phạt và biện pháp khắc phục cũng được quy định cụ thể hơn.
Từ ngày 10/9/2026, doanh nghiệp cần chủ động rà soát hồ sơ nhân sự và bảo hiểm. Việc kiểm tra sớm giúp doanh nghiệp phát hiện sai sót trước khi phát sinh rủi ro. Đây cũng là cách hạn chế các khoản phạt và nghĩa vụ tài chính ngoài dự kiến.