Điều kiện để kinh doanh theo phương thức bán hàng đa cấp

Kinh doanh theo phương thức bán hàng đa cấp là ngành nghề kinh doanh có điều kiện. Doanh nghiệp chỉ được hoạt động sau khi đăng ký theo quy định. Từ ngày 01/07/2026, Nghị định 137/2026/NĐ-CP bắt đầu có hiệu lực. Văn bản này thay đổi một số điều kiện quan trọng đối với doanh nghiệp đa cấp. Vậy điều kiện để kinh doanh theo phương thức bán hàng đa cấp hiện nay gồm những gì? Doanh nghiệp cần chuẩn bị những điều kiện nào trước khi xin cấp giấy chứng nhận?

I. Căn cứ pháp lý về kinh doanh bán hàng đa cấp

1.1. Văn bản quy định hoạt động bán hàng đa cấp

Hoạt động bán hàng đa cấp hiện được điều chỉnh bởi Nghị định 137/2026/NĐ-CP. Nghị định được Chính phủ ban hành ngày 07/04/2026. Văn bản có hiệu lực từ ngày 01/07/2026.

Nghị định 137/2026/NĐ-CP quy định nhiều nội dung về bán hàng đa cấp. Các nội dung gồm đăng ký hoạt động và quản lý người tham gia. Quy định cũng bao gồm ký quỹ và quản lý hoạt động tại địa phương. Nghị định còn quy định trách nhiệm của doanh nghiệp trong quá trình hoạt động.

Trước đó, hoạt động này được điều chỉnh bởi Nghị định 40/2018/NĐ-CP. Nghị định 18/2023/NĐ-CP đã sửa đổi một số nội dung của Nghị định 40. Các quy định cũ được áp dụng theo cơ chế chuyển tiếp.

1.2. Phải đăng ký hoạt động bán hàng đa cấp

Doanh nghiệp muốn kinh doanh theo phương thức đa cấp phải đăng ký hoạt động. Việc đăng ký được thực hiện trước khi triển khai hoạt động. Doanh nghiệp chỉ được kinh doanh sau khi được cấp giấy chứng nhận theo quy định.

Theo Nghị định 137/2026/NĐ-CP, hoạt động bán hàng đa cấp phải được đăng ký. Doanh nghiệp phải chịu trách nhiệm về tính hợp pháp của hồ sơ. Các điều kiện kinh doanh phải được duy trì trong suốt quá trình hoạt động.

II. Điều kiện để kinh doanh theo phương thức bán hàng đa cấp

2.1. Điều kiện về tư cách doanh nghiệp

Điều kiện để kinh doanh theo phương thức bán hàng đa cấp trước hết là phải có doanh nghiệp hợp pháp. Doanh nghiệp phải được thành lập tại Việt Nam theo quy định. Doanh nghiệp cũng chưa từng bị thu hồi giấy chứng nhận đa cấp.

Người quản lý doanh nghiệp cũng phải đáp ứng điều kiện nhất định. Thành viên và chủ sở hữu không được thuộc trường hợp bị hạn chế. Người đại diện theo pháp luật cũng phải đáp ứng yêu cầu tương ứng.

Cụ thể, các chủ thể liên quan không được từng giữ vai trò quản lý tại doanh nghiệp đa cấp bị thu hồi giấy chứng nhận. Quy định này nhằm kiểm soát lịch sử hoạt động của doanh nghiệp. Doanh nghiệp cần rà soát thông tin của các chủ thể trước khi nộp hồ sơ.

2.2. Điều kiện về tiền ký quỹ

Doanh nghiệp bán hàng đa cấp phải thực hiện ký quỹ. Khoản tiền ký quỹ được gửi tại ngân hàng thương mại. Doanh nghiệp cũng có thể ký quỹ tại chi nhánh ngân hàng nước ngoài tại Việt Nam.

Theo quy định mới, doanh nghiệp phải ký quỹ 5% vốn điều lệ. Tuy nhiên, số tiền ký quỹ không được thấp hơn 20 tỷ đồng. Đây là điểm thay đổi đáng chú ý từ ngày 01/07/2026.

Doanh nghiệp và ngân hàng nhận ký quỹ phải ký hợp đồng ký quỹ. Ngân hàng có trách nhiệm xác nhận việc ký quỹ bằng văn bản. Doanh nghiệp phải sử dụng đúng mẫu xác nhận theo quy định.

Lưu ý: Doanh nghiệp đã được cấp giấy chứng nhận trước khi Nghị định 137 có hiệu lực được áp dụng quy định chuyển tiếp. Doanh nghiệp tiếp tục duy trì mức ký quỹ tối thiểu 10 tỷ đồng trong thời gian chuyển tiếp.

2.3. Điều kiện về hồ sơ và quy tắc hoạt động

Doanh nghiệp phải xây dựng đầy đủ các tài liệu phục vụ hoạt động đa cấp. Nội dung phải rõ ràng, minh bạch và phù hợp với pháp luật. Đây là nhóm tài liệu quan trọng trong hồ sơ đăng ký.

Doanh nghiệp phải có:

• Mẫu hợp đồng tham gia bán hàng đa cấp.
• Quy tắc hoạt động.
• Kế hoạch trả thưởng.
• Chương trình đào tạo cơ bản.
• Nội dung quản lý mạng lưới người tham gia.

Các tài liệu này phải thống nhất với mô hình kinh doanh thực tế. Kế hoạch trả thưởng không được xây dựng theo cơ chế trái pháp luật. Nội dung hợp đồng cũng phải bảo đảm quyền lợi của người tham gia.

III. Điều kiện về hệ thống công nghệ và thông tin

3.1. Có hệ thống quản lý người tham gia

Doanh nghiệp phải có hệ thống công nghệ thông tin quản lý mạng lưới. Hệ thống cần đáp ứng yêu cầu quản lý người tham gia. Doanh nghiệp phải có khả năng kiểm soát dữ liệu liên quan đến mạng lưới.

Hệ thống cần phục vụ việc quản lý thông tin và hoạt động kinh doanh. Dữ liệu phải được cập nhật và lưu trữ theo quy định. Doanh nghiệp cũng cần bảo đảm khả năng cung cấp thông tin khi cơ quan quản lý yêu cầu.

3.2. Có trang thông tin điện tử

Doanh nghiệp phải có trang thông tin điện tử. Trang thông tin phải cung cấp thông tin về doanh nghiệp. Nội dung cũng phải thể hiện thông tin về hoạt động bán hàng đa cấp.

Đây là kênh thông tin quan trọng đối với người tham gia. Doanh nghiệp cần cập nhật thông tin chính xác và đầy đủ. Các nội dung công bố phải phù hợp với hồ sơ đã đăng ký.

IV. Điều kiện đối với doanh nghiệp có vốn đầu tư nước ngoài

4.1. Nhà đầu tư nước ngoài phải có kinh nghiệm

Doanh nghiệp có nhà đầu tư nước ngoài phải đáp ứng điều kiện riêng. Nhà đầu tư nước ngoài phải có thời gian hoạt động bán hàng đa cấp thực tế. Thời gian hoạt động tối thiểu là 03 năm liên tục.

Điều kiện này áp dụng tại một nước hoặc vùng lãnh thổ trên thế giới. Quy định cũng áp dụng với tổ chức kinh tế có vốn đầu tư nước ngoài. Doanh nghiệp cần chuẩn bị tài liệu chứng minh thời gian hoạt động.

4.2. Kiểm tra cơ cấu sở hữu

Doanh nghiệp cần xác định rõ cơ cấu vốn trước khi xin phép. Thông tin về nhà đầu tư phải thống nhất với hồ sơ đăng ký. Trường hợp có nhiều nhà đầu tư nước ngoài, từng chủ thể phải được kiểm tra.

Đây là nội dung cần lưu ý khi thành lập doanh nghiệp đa cấp. Việc không đáp ứng điều kiện về kinh nghiệm có thể ảnh hưởng đến hồ sơ. Do đó, doanh nghiệp nên rà soát từ giai đoạn chuẩn bị đầu tư.

V. Điều kiện đối với hàng hóa bán theo phương thức đa cấp

5.1. Hàng hóa phải được phép kinh doanh đa cấp

Không phải mọi loại hàng hóa đều được kinh doanh theo phương thức đa cấp. Pháp luật quy định một số nhóm hàng hóa bị cấm. Doanh nghiệp phải kiểm tra sản phẩm trước khi đưa vào hệ thống.

Một số hàng hóa không được kinh doanh đa cấp gồm:

• Thuốc và thiết bị y tế.
• Thuốc thú y, kể cả thuốc thú y thủy sản.
• Thuốc bảo vệ thực vật.
• Một số hóa chất, chế phẩm diệt côn trùng, diệt khuẩn.
• Hóa chất nguy hiểm.
• Sản phẩm nội dung thông tin số.

Doanh nghiệp không được đưa các sản phẩm thuộc nhóm cấm vào kế hoạch kinh doanh. Việc thay đổi danh mục hàng hóa cũng phải thực hiện theo thủ tục. Doanh nghiệp cần kiểm tra quy định chuyên ngành đối với từng sản phẩm.

5.2. Hàng hóa phải có thông tin rõ ràng

Doanh nghiệp phải công khai thông tin về hàng hóa kinh doanh. Nội dung cần bảo đảm tính chính xác và minh bạch. Giá bán và các thông tin liên quan phải được xác định rõ.

Thông tin hàng hóa còn liên quan đến kế hoạch trả thưởng. Doanh nghiệp cần bảo đảm cách tính điểm và trả thưởng minh bạch. Người tham gia phải có khả năng tiếp cận thông tin trước khi ký hợp đồng.

VI. Điều kiện đối với người tham gia bán hàng đa cấp

6.1. Người tham gia phải đáp ứng điều kiện pháp luật

Người tham gia bán hàng đa cấp phải là cá nhân có năng lực hành vi dân sự đầy đủ. Người tham gia phải cư trú tại Việt Nam theo quy định. Một số đối tượng bị pháp luật cấm tham gia.

Doanh nghiệp không được ký hợp đồng với người đang chấp hành hình phạt tù. Một số người có tiền án về các tội danh được quy định cũng bị hạn chế. Cán bộ, công chức và một số lực lượng vũ trang cũng không được tham gia.

Người nước ngoài cần đáp ứng thêm yêu cầu về giấy phép lao động. Trường hợp thuộc diện miễn giấy phép thì áp dụng quy định tương ứng. Doanh nghiệp phải kiểm tra điều kiện trước khi ký hợp đồng.

6.2. Người tham gia phải được đào tạo

Doanh nghiệp phải tổ chức đào tạo kiến thức cơ bản. Nội dung đào tạo phải phù hợp với chương trình được quy định. Người tham gia cần hoàn thành yêu cầu đào tạo trước khi thực hiện hoạt động theo quy định.

Doanh nghiệp cũng phải cung cấp thông tin về quyền và nghĩa vụ. Nội dung về trả thưởng và chấm dứt hợp đồng cần được giải thích rõ. Người tham gia phải được tiếp cận các quy định liên quan.

VII. Hồ sơ đăng ký hoạt động bán hàng đa cấp

7.1. Thành phần hồ sơ

Doanh nghiệp phải lập hồ sơ đề nghị cấp giấy chứng nhận. Hồ sơ thực hiện theo Điều 10 Nghị định 137/2026/NĐ-CP. Doanh nghiệp chịu trách nhiệm về tính chính xác của hồ sơ.

Hồ sơ cần thể hiện các nội dung quan trọng như:

• Văn bản đề nghị cấp giấy chứng nhận.
• Tài liệu về doanh nghiệp.
• Văn bản xác nhận ký quỹ.
• Mẫu hợp đồng tham gia.
• Quy tắc hoạt động.
• Kế hoạch trả thưởng.
• Chương trình đào tạo cơ bản.
• Tài liệu về hệ thống công nghệ thông tin.

Tùy trường hợp, doanh nghiệp có thể phải bổ sung tài liệu khác. Hồ sơ phải phù hợp với cơ cấu doanh nghiệp. Các thông tin giữa hồ sơ cần được thống nhất.

7.2. Cơ quan tiếp nhận hồ sơ

Theo thủ tục được công bố, hồ sơ cấp giấy chứng nhận được thực hiện tại cơ quan quản lý cạnh tranh. Cơ quan thực hiện là Ủy ban Cạnh tranh Quốc gia. Hồ sơ được tiếp nhận theo thủ tục hành chính tương ứng.

Sau khi nhận hồ sơ, cơ quan có thẩm quyền kiểm tra tính đầy đủ. Thời hạn kiểm tra tính đầy đủ, hợp lệ là 05 ngày làm việc. Doanh nghiệp có thể phải sửa đổi hoặc bổ sung nếu hồ sơ chưa đáp ứng yêu cầu.

VIII. Nghĩa vụ sau khi được cấp giấy chứng nhận

8.1. Duy trì các điều kiện kinh doanh

Được cấp giấy chứng nhận không đồng nghĩa với việc doanh nghiệp được hoạt động không giới hạn. Doanh nghiệp phải duy trì các điều kiện trong suốt quá trình kinh doanh. Các tài liệu và hệ thống quản lý cũng phải được cập nhật.

Doanh nghiệp phải thực hiện đúng kế hoạch trả thưởng. Quy tắc hoạt động phải được áp dụng thống nhất. Doanh nghiệp cũng phải bảo đảm quyền lợi hợp pháp của người tham gia.

8.2. Đăng ký hoạt động tại địa phương

Doanh nghiệp còn phải thực hiện quản lý hoạt động tại địa phương. Nghị định 137/2026/NĐ-CP bổ sung quy định về hình thức hiện diện tại địa phương. Hình thức này bao gồm cả địa điểm kinh doanh.

Trường hợp không có trụ sở, chi nhánh, văn phòng đại diện hoặc địa điểm kinh doanh tại địa phương, doanh nghiệp phải chỉ định đầu mối. Người này làm việc với cơ quan quản lý tại địa phương. Người làm đầu mối phải đáp ứng điều kiện về kiến thức và lý lịch theo quy định.

IX. Những điểm doanh nghiệp cần lưu ý năm 2026

9.1. Mức ký quỹ đã tăng

Từ ngày 01/07/2026, mức ký quỹ tối thiểu đối với doanh nghiệp mới là 20 tỷ đồng. Mức ký quỹ được xác định bằng 5% vốn điều lệ. Doanh nghiệp cũ được áp dụng quy định chuyển tiếp trong thời gian nhất định.

Đây là nội dung doanh nghiệp cần tính toán trước khi đầu tư. Doanh nghiệp cũng cần chuẩn bị văn bản xác nhận ký quỹ. Hồ sơ ngân hàng phải thống nhất với hồ sơ đăng ký.

9.2. Doanh nghiệp đang hoạt động phải rà soát điều kiện

Nghị định 137/2026/NĐ-CP có quy định chuyển tiếp cho doanh nghiệp đang hoạt động. Doanh nghiệp có 12 tháng kể từ ngày nghị định có hiệu lực để đáp ứng các quy định mới. Vì vậy, doanh nghiệp đang kinh doanh đa cấp cần chủ động rà soát. Nội dung rà soát nên tập trung vào ký quỹ và hệ thống quản lý. Doanh nghiệp cũng cần kiểm tra hợp đồng và kế hoạch trả thưởng. Như vậy, điều kiện để kinh doanh theo phương thức bán hàng đa cấp hiện nay tập trung vào tư cách doanh nghiệp, ký quỹ và hệ thống quản lý. Doanh nghiệp còn phải xây dựng hợp đồng, quy tắc hoạt động và kế hoạch trả thưởng. Hàng hóa kinh doanh cũng phải thuộc nhóm được phép bán theo phương thức đa cấp. Từ ngày 01/07/2026, doanh nghiệp cần đặc biệt lưu ý các quy định mới tại Nghị định 137/2026/NĐ-CP.