Khi mới thành lập doanh nghiệp, nhiều chủ doanh nghiệp thường chỉ quan tâm đến thủ tục đăng ký kinh doanh mà quên mất các nghĩa vụ thuế cần thực hiện ngay sau đó. Việc nắm rõ các loại thuế phải nộp khi thành lập doanh nghiệp không chỉ giúp doanh nghiệp tuân thủ đúng quy định pháp luật mà còn tránh được các khoản phạt không đáng có. Trong bài viết dưới đây, chúng tôi sẽ tổng hợp đầy đủ và cập nhật mới nhất năm 2026 về các loại thuế doanh nghiệp cần biết ngay từ khi bắt đầu hoạt động.
Mục lục
- I. Vì sao doanh nghiệp mới thành lập cần quan tâm đến thuế?
- II. Các loại thuế phải nộp khi thành lập doanh nghiệp mới nhất 2026
- III. Các nghĩa vụ thuế khác doanh nghiệp mới cần lưu ý
- IV. Những sai lầm doanh nghiệp mới thành lập thường gặp
- V. Kinh nghiệm quản lý thuế hiệu quả cho doanh nghiệp mới
- VI. Câu hỏi thường gặp
- VII. Kết luận
I. Vì sao doanh nghiệp mới thành lập cần quan tâm đến thuế?

Ngay sau khi được cấp Giấy chứng nhận đăng ký doanh nghiệp, doanh nghiệp đã bắt đầu phát sinh nghĩa vụ kê khai và thực hiện các thủ tục thuế theo quy định.
Việc hiểu rõ các loại thuế cần nộp sẽ giúp doanh nghiệp:
- Tránh bị xử phạt hành chính
- Chủ động kế hoạch tài chính
- Hạn chế rủi ro về kế toán – thuế
- Hoạt động minh bạch và chuyên nghiệp hơn
Thực tế cho thấy nhiều doanh nghiệp mới bị phạt không phải do cố tình vi phạm mà vì không nắm rõ quy định.
II. Các loại thuế phải nộp khi thành lập doanh nghiệp mới nhất 2026
2.1. Lệ phí môn bài
Lệ phí môn bài là khoản thu mà doanh nghiệp phải nộp căn cứ theo vốn điều lệ hoặc vốn đầu tư ghi trên giấy phép kinh doanh.
Tuy nhiên, theo quy định mới từ năm 2026, việc thu lệ phí môn bài đã được chấm dứt từ ngày 01/01/2026 theo Nghị quyết 198/2025/QH15.
Điều này đồng nghĩa:
- Doanh nghiệp thành lập từ năm 2026 không còn phải nộp lệ phí môn bài
- Không cần kê khai lệ phí môn bài như trước đây
- Giảm bớt thủ tục hành chính cho doanh nghiệp mới
Đây là một thay đổi quan trọng mà doanh nghiệp cần cập nhật để tránh thực hiện thừa thủ tục.
2.2. Thuế giá trị gia tăng (VAT)
Thuế VAT là loại thuế phổ biến mà hầu hết doanh nghiệp đều phải kê khai.
2.2.1. Đối tượng áp dụng
Áp dụng với:
- Doanh nghiệp bán hàng hóa
- Cung cấp dịch vụ
- Hoạt động sản xuất – thương mại
2.2.2. Các mức thuế suất VAT phổ biến
- 0%
- 5%
- 10%
Phần lớn doanh nghiệp áp dụng mức 10%.
2.2.3. Phương pháp kê khai
Doanh nghiệp mới thành lập thường áp dụng:
- Phương pháp khấu trừ
- Hoặc phương pháp trực tiếp
Tùy vào quy mô và điều kiện hoạt động.
2.2.4. Thời hạn kê khai
Kê khai theo:
- Tháng
- Hoặc quý
Thông thường doanh nghiệp nhỏ sẽ kê khai theo quý.
2.3. Thuế thu nhập doanh nghiệp (TNDN)
Thuế TNDN là khoản thuế tính trên phần lợi nhuận của doanh nghiệp sau khi trừ chi phí hợp lý.
2.3.1. Thuế suất phổ biến
Mức thuế suất phổ thông hiện nay:
- 20%
Một số lĩnh vực đặc thù có thể áp dụng ưu đãi thấp hơn.
2.3.2. Khi nào phải nộp?
Doanh nghiệp phải:
- Tạm nộp theo quý
- Quyết toán vào cuối năm
Nếu doanh nghiệp chưa phát sinh lợi nhuận thì có thể chưa phát sinh số thuế phải nộp, nhưng vẫn phải thực hiện kê khai theo quy định.
2.4. Thuế thu nhập cá nhân (TNCN)
Nếu doanh nghiệp có trả lương cho người lao động thì phải kê khai thuế TNCN.
2.4.1. Trường hợp phải kê khai
- Có nhân viên
- Có phát sinh tiền lương, tiền công
- Có khoản thu nhập chịu thuế
2.4.2. Nghĩa vụ của doanh nghiệp
Doanh nghiệp có trách nhiệm:
- Khấu trừ thuế
- Kê khai
- Nộp thay cho người lao động
2.5. Thuế xuất nhập khẩu (nếu có)
Áp dụng với doanh nghiệp:
- Nhập khẩu hàng hóa
- Xuất khẩu hàng hóa
Các loại thuế có thể phát sinh gồm:
- Thuế nhập khẩu
- Thuế xuất khẩu
- VAT hàng nhập khẩu
- Thuế tiêu thụ đặc biệt (nếu có)
Mức thuế phụ thuộc vào:
- Mã HS
- Xuất xứ hàng hóa
- Hiệp định thương mại
2.6. Thuế tiêu thụ đặc biệt (TTĐB)
Không phải doanh nghiệp nào cũng phải nộp loại thuế này.
Thuế TTĐB áp dụng với doanh nghiệp kinh doanh:
- Rượu bia
- Thuốc lá
- Ô tô
- Karaoke
- Casino
- Golf
- Một số dịch vụ đặc thù khác
Đây là nhóm ngành chịu thuế suất khá cao.
2.7. Thuế nhà thầu nước ngoài (nếu có)
Áp dụng khi doanh nghiệp Việt Nam sử dụng:
- Dịch vụ từ nhà cung cấp nước ngoài
- Quảng cáo Google, Facebook
- Phần mềm quốc tế
- Dịch vụ tư vấn nước ngoài
Thông thường doanh nghiệp Việt Nam sẽ:
- Khấu trừ
- Kê khai
- Nộp thay thuế cho nhà thầu nước ngoài
III. Các nghĩa vụ thuế khác doanh nghiệp mới cần lưu ý
3.1. Kê khai thuế ban đầu
Ngay sau khi thành lập, doanh nghiệp cần:
- Đăng ký chữ ký số
- Mở tài khoản ngân hàng
- Đăng ký hóa đơn điện tử
- Thông báo phương pháp kê khai thuế
3.2. Báo cáo tình hình sử dụng hóa đơn
Nếu doanh nghiệp sử dụng hóa đơn điện tử thì cần thực hiện theo quy định của cơ quan thuế.
3.3. Báo cáo tài chính cuối năm
Dù có phát sinh doanh thu hay không, doanh nghiệp vẫn phải:
- Lập báo cáo tài chính
- Quyết toán thuế
- Nộp đúng thời hạn
IV. Những sai lầm doanh nghiệp mới thành lập thường gặp
4.1. Nghĩ rằng chưa kinh doanh thì không cần kê khai thuế
Đây là sai lầm rất phổ biến.
Dù chưa phát sinh doanh thu, doanh nghiệp vẫn có nghĩa vụ:
- Kê khai thuế định kỳ
- Nộp báo cáo theo quy định
4.2. Không đăng ký hóa đơn điện tử kịp thời
Việc chậm đăng ký có thể ảnh hưởng đến:
- Hoạt động xuất hóa đơn
- Ký hợp đồng với khách hàng
4.3. Không theo dõi thời hạn kê khai
Các mốc thời gian quan trọng gồm:
- Kê khai VAT
- Kê khai TNCN
- Báo cáo tài chính
- Quyết toán thuế
Chậm nộp có thể bị xử phạt hành chính.
4.4. Không lưu trữ chứng từ đầy đủ
Nhiều doanh nghiệp mới chưa chú trọng:
- Hợp đồng
- Hóa đơn
- Chứng từ thanh toán
Điều này gây rủi ro lớn khi quyết toán thuế.
V. Kinh nghiệm quản lý thuế hiệu quả cho doanh nghiệp mới
5.1. Sử dụng phần mềm kế toán
Giúp:
- Quản lý dữ liệu chính xác
- Giảm sai sót
- Tự động hóa báo cáo
5.2. Thuê dịch vụ kế toán chuyên nghiệp
Đây là giải pháp phù hợp với:
- Startup
- Doanh nghiệp nhỏ
- Doanh nghiệp chưa có bộ phận kế toán riêng
Lợi ích:
- Tiết kiệm chi phí
- Đảm bảo đúng quy định
- Hạn chế rủi ro pháp lý
5.3. Chủ động cập nhật chính sách thuế mới
Pháp luật thuế thay đổi thường xuyên, đặc biệt trong bối cảnh:
- Chuyển đổi số
- Hóa đơn điện tử
- Quản lý thuế điện tử
Doanh nghiệp cần theo dõi cập nhật liên tục.
VI. Câu hỏi thường gặp
6.1. Doanh nghiệp mới thành lập chưa hoạt động có phải kê khai thuế không?
Có.
Dù chưa phát sinh doanh thu, doanh nghiệp vẫn phải kê khai theo quy định.
6.2. Thành lập công ty năm 2026 có còn nộp lệ phí môn bài không?
Không.
Theo quy định mới, từ ngày 01/01/2026 đã chấm dứt việc thu lệ phí môn bài.
6.3. Không có kế toán riêng thì phải làm sao?
Doanh nghiệp có thể:
- Thuê kế toán dịch vụ
- Thuê kế toán bán thời gian
- Sử dụng dịch vụ kế toán trọn gói
VII. Kết luận
Việc nắm rõ các loại thuế phải nộp khi thành lập doanh nghiệp là bước nền tảng giúp doanh nghiệp vận hành đúng pháp luật ngay từ đầu. Không chỉ bao gồm VAT, TNDN hay TNCN, doanh nghiệp còn cần quan tâm đến các nghĩa vụ kê khai, hóa đơn và báo cáo tài chính.
Trong bối cảnh chính sách thuế liên tục thay đổi, đặc biệt với nhiều quy định mới áp dụng từ năm 2026, doanh nghiệp càng cần chủ động cập nhật để tránh rủi ro và tối ưu hoạt động tài chính.


