Điều kiện để Kinh doanh dịch vụ lập quy hoạch, dự án, thiết kế, tổ chức thi công, tư vấn giám sát thi công dự án bảo quản, tu bổ và phục hồi di tích

Kinh doanh dịch vụ lập quy hoạch, dự án, thiết kế, thi công và tư vấn giám sát tu bổ di tích là ngành nghề có điều kiện. Tổ chức phải đáp ứng yêu cầu về năng lực xây dựng và nhân sự chuyên môn. Đồng thời, tổ chức cần có giấy chứng nhận đủ điều kiện hành nghề theo quy định. Vậy điều kiện để Kinh doanh dịch vụ lập quy hoạch, dự án, thiết kế, tổ chức thi công, tư vấn giám sát thi công dự án bảo quản, tu bổ và phục hồi di tích gồm những gì?

I. Căn cứ pháp lý về kinh doanh dịch vụ tu bổ di tích

Hoạt động kinh doanh dịch vụ tu bổ di tích chịu sự điều chỉnh của các văn bản pháp luật sau:

• Luật Di sản văn hóa số 45/2024/QH15.

• Nghị định số 308/2025/NĐ-CP hướng dẫn thi hành Luật Di sản văn hóa.

• Pháp luật về xây dựng và các văn bản hướng dẫn có liên quan.

Trong đó, Điều 78 Luật Di sản văn hóa 2024 quy định về kinh doanh dịch vụ tu bổ di tích. Nghị định số 308/2025/NĐ-CP quy định chi tiết điều kiện và thủ tục cấp giấy chứng nhận. Doanh nghiệp cần đối chiếu thêm quy định về năng lực xây dựng tương ứng với từng hoạt động.

II. Điều kiện chung để kinh doanh dịch vụ tu bổ di tích

Theo khoản 1 Điều 78 Luật Di sản văn hóa 2024, tổ chức kinh doanh phải có giấy chứng nhận đủ điều kiện hành nghề. Cá nhân trực tiếp hành nghề cũng phải có chứng chỉ phù hợp.

2.1. Có tư cách pháp lý phù hợp

Tổ chức kinh doanh phải được thành lập hợp pháp theo quy định. Hồ sơ pháp lý cần thể hiện đầy đủ tên, địa chỉ và người đại diện theo pháp luật.

Doanh nghiệp nên rà soát ngành nghề đăng ký trước khi hoạt động. Tuy nhiên, đăng ký ngành nghề không thay thế điều kiện hành nghề chuyên ngành. Tổ chức vẫn phải đáp ứng các yêu cầu về năng lực và nhân sự.

2.2. Đáp ứng điều kiện năng lực xây dựng

Tùy dịch vụ, tổ chức phải đáp ứng điều kiện năng lực xây dựng tương ứng. Các lĩnh vực liên quan gồm lập thiết kế quy hoạch, thiết kế xây dựng, thi công và tư vấn giám sát.

Đây là điều kiện quan trọng bên cạnh yêu cầu về di sản văn hóa. Doanh nghiệp cần xác định đúng loại chứng chỉ và năng lực tổ chức. Phạm vi năng lực phải phù hợp với công việc dự kiến thực hiện.

2.3. Có nhân sự sở hữu chứng chỉ hành nghề phù hợp

Tổ chức phải có ít nhất 02 cá nhân sở hữu chứng chỉ hành nghề di tích tương ứng với hoạt động đăng ký. Yêu cầu này được quy định tại khoản 1 Điều 78 Luật Di sản văn hóa 2024.

Doanh nghiệp cần kiểm tra chứng chỉ của từng nhân sự. Chứng chỉ phải phù hợp với lĩnh vực xin cấp giấy chứng nhận. Ngoài ra, tổ chức cần đáp ứng các điều kiện năng lực xây dựng theo pháp luật chuyên ngành.

III. Điều kiện đối với từng dịch vụ tu bổ di tích

Mỗi hoạt động có yêu cầu riêng về năng lực và nhân sự. Doanh nghiệp cần xác định đúng phạm vi dịch vụ trước khi chuẩn bị hồ sơ.

3.1. Kinh doanh dịch vụ lập quy hoạch bảo quản, tu bổ, phục hồi di tích

Tổ chức phải đáp ứng điều kiện hành nghề lập thiết kế quy hoạch xây dựng. Đồng thời, tổ chức cần có ít nhất 02 cá nhân được cấp chứng chỉ hành nghề lập quy hoạch tu bổ di tích.

Cá nhân đề nghị cấp chứng chỉ phải đáp ứng tiêu chuẩn chuyên môn theo quy định. Người đó cần có chứng chỉ hành nghề thiết kế quy hoạch xây dựng phù hợp. Đồng thời, cá nhân phải hoàn thành chương trình bồi dưỡng kiến thức về bảo quản, tu bổ, phục hồi di tích theo yêu cầu.

Doanh nghiệp cần rà soát hồ sơ năng lực và chứng chỉ nhân sự. Các giấy tờ phải phù hợp với phạm vi lập quy hoạch di tích.

3.2. Kinh doanh dịch vụ lập dự án và báo cáo kinh tế – kỹ thuật

Tổ chức phải đáp ứng điều kiện hành nghề thiết kế xây dựng theo quy định. Ngoài ra, tổ chức cần có ít nhất 02 cá nhân được cấp chứng chỉ hành nghề lập dự án tu bổ di tích.

Cá nhân đề nghị cấp chứng chỉ phải đáp ứng yêu cầu chuyên môn tương ứng. Người đó cần có chứng chỉ hành nghề thiết kế xây dựng phù hợp. Đồng thời, cá nhân phải hoàn thành chương trình bồi dưỡng kiến thức chuyên ngành theo quy định.

Doanh nghiệp cần phân biệt dịch vụ lập dự án với dịch vụ thiết kế tu bổ. Hai hoạt động có thể cùng xuất hiện trong một dự án. Tuy nhiên, yêu cầu chứng chỉ của từng hoạt động không hoàn toàn giống nhau.

3.3. Kinh doanh dịch vụ thiết kế bảo quản, tu bổ, phục hồi di tích

Tổ chức kinh doanh dịch vụ thiết kế phải đáp ứng điều kiện hành nghề thiết kế xây dựng. Đồng thời, tổ chức cần có ít nhất 02 cá nhân sở hữu chứng chỉ hành nghề thiết kế tu bổ di tích.

Cá nhân đề nghị cấp chứng chỉ phải có chứng chỉ hành nghề thiết kế xây dựng phù hợp. Người đó cũng phải đáp ứng yêu cầu bồi dưỡng kiến thức chuyên ngành về di tích.

Khi chuẩn bị hồ sơ, doanh nghiệp cần kiểm tra phạm vi chuyên môn của từng nhân sự. Chứng chỉ phải phù hợp với loại công việc dự kiến thực hiện. Điều này giúp hạn chế việc hồ sơ bị yêu cầu bổ sung.

3.4. Kinh doanh dịch vụ thi công bảo quản, tu bổ, phục hồi di tích

Tổ chức thi công phải đáp ứng điều kiện năng lực của tổ chức thi công xây dựng. Đồng thời, tổ chức cần có ít nhất 02 cá nhân sở hữu chứng chỉ hành nghề thi công tu bổ di tích.

Cá nhân đề nghị cấp chứng chỉ phải đáp ứng yêu cầu về chuyên môn theo quy định. Hồ sơ có thể cần chứng minh trình độ, chứng chỉ xây dựng và kiến thức chuyên ngành. Doanh nghiệp cần đối chiếu điều kiện cụ thể trước khi nộp.

Trong quá trình thi công, tổ chức phải tuân thủ hồ sơ được phê duyệt. Công việc cũng cần bảo đảm yêu cầu bảo tồn giá trị di tích. Vì vậy, năng lực nhân sự và tổ chức thi công cần được kiểm tra kỹ.

3.5. Kinh doanh dịch vụ tư vấn giám sát thi công tu bổ di tích

Tổ chức tư vấn giám sát phải đáp ứng điều kiện năng lực tư vấn giám sát thi công xây dựng. Ngoài ra, tổ chức cần có ít nhất 02 cá nhân được cấp chứng chỉ hành nghề tư vấn giám sát thi công tu bổ di tích.

Cá nhân đề nghị cấp chứng chỉ phải có chứng chỉ hành nghề tư vấn giám sát xây dựng phù hợp. Người đó cũng phải đáp ứng yêu cầu bồi dưỡng kiến thức chuyên ngành về bảo quản, tu bổ, phục hồi di tích.

Doanh nghiệp nên kiểm tra chứng chỉ trước khi ký hợp đồng dịch vụ. Phạm vi chứng chỉ cần phù hợp với công việc giám sát thực tế. Tổ chức cũng phải đáp ứng các điều kiện năng lực xây dựng liên quan.

IV. Hồ sơ đề nghị cấp giấy chứng nhận đủ điều kiện hành nghề

Doanh nghiệp cần chuẩn bị hồ sơ theo quy định tại Nghị định số 308/2025/NĐ-CP. Thành phần cụ thể phụ thuộc vào loại giấy chứng nhận đề nghị cấp. Vì vậy, cần kiểm tra thủ tục hành chính tương ứng trước khi nộp.

4.1. Hồ sơ pháp lý của tổ chức

Doanh nghiệp cần chuẩn bị thông tin đăng ký doanh nghiệp và giấy tờ liên quan. Các thông tin phải thống nhất với dữ liệu đăng ký hiện hành.

4.2. Hồ sơ chứng minh năng lực xây dựng

Tùy hoạt động, doanh nghiệp cần cung cấp tài liệu chứng minh năng lực xây dựng. Hồ sơ phải phù hợp với dịch vụ lập quy hoạch, thiết kế, thi công hoặc giám sát.

Doanh nghiệp cần kiểm tra hiệu lực và phạm vi của các chứng chỉ. Tài liệu không phù hợp có thể khiến hồ sơ chưa đáp ứng yêu cầu.

4.3. Hồ sơ nhân sự chuyên môn

Doanh nghiệp cần lập danh sách ít nhất 02 cá nhân có chứng chỉ phù hợp. Hồ sơ kèm theo cần chứng minh các cá nhân đáp ứng điều kiện hành nghề.

Tùy trường hợp, tài liệu có thể gồm chứng chỉ hành nghề xây dựng, văn bằng chuyên môn và chứng nhận bồi dưỡng kiến thức di tích. Doanh nghiệp nên đối chiếu danh mục hồ sơ chính thức trước khi nộp.

V. Thủ tục xin cấp giấy chứng nhận đủ điều kiện hành nghề

Sau khi đáp ứng điều kiện, tổ chức thực hiện thủ tục xin cấp giấy chứng nhận. Trình tự cụ thể cần căn cứ Nghị định số 308/2025/NĐ-CP và thủ tục hành chính hiện hành.

5.1. Xác định cơ quan tiếp nhận

Doanh nghiệp cần xác định cơ quan có thẩm quyền cấp giấy chứng nhận. Thẩm quyền cụ thể phụ thuộc quy định và phân cấp quản lý hiện hành.

Trước khi nộp, doanh nghiệp nên tra cứu thủ tục trên Cổng Dịch vụ công. Có thể liên hệ cơ quan chuyên môn về văn hóa để xác nhận biểu mẫu và nơi tiếp nhận.

5.2. Chuẩn bị và nộp hồ sơ

Tổ chức chuẩn bị hồ sơ theo lĩnh vực đề nghị cấp giấy chứng nhận. Cần kiểm tra số lượng nhân sự và chứng chỉ chuyên môn trước khi nộp.

Hồ sơ được gửi theo phương thức mà thủ tục hành chính cho phép. Doanh nghiệp nên lưu giấy tiếp nhận hoặc thông tin xác nhận nộp hồ sơ.

5.3. Theo dõi và nhận kết quả

Cơ quan có thẩm quyền xem xét hồ sơ theo quy định. Nếu hồ sơ chưa đầy đủ, doanh nghiệp cần bổ sung theo hướng dẫn.

Khi đáp ứng điều kiện, tổ chức được cấp giấy chứng nhận tương ứng. Nếu bị từ chối, doanh nghiệp nên xem xét lý do và hoàn thiện hồ sơ theo yêu cầu.

VI. Lưu ý khi kinh doanh dịch vụ tu bổ di tích

Trước khi triển khai hoạt động, doanh nghiệp cần lưu ý một số vấn đề quan trọng.

Thứ nhất, cần xác định đúng loại giấy chứng nhận cần xin. Lập quy hoạch, lập dự án, thiết kế, thi công và tư vấn giám sát có yêu cầu riêng.

Thứ hai, doanh nghiệp phải duy trì đủ nhân sự có chứng chỉ phù hợp. Nếu nhân sự nghỉ việc, tổ chức nên rà soát lại điều kiện hoạt động.

Thứ ba, cần tuân thủ đồng thời pháp luật về di sản văn hóa và pháp luật xây dựng. Giấy chứng nhận chuyên ngành không thay thế điều kiện năng lực xây dựng bắt buộc.

Thứ tư, cần kiểm tra quy định hiện hành trước khi nhận dự án. Hồ sơ và thẩm quyền có thể thay đổi theo quy định mới. Việc cập nhật giúp hạn chế rủi ro trong quá trình thực hiện.

VII. Kết luận

Điều kiện để Kinh doanh dịch vụ lập quy hoạch, dự án, thiết kế, tổ chức thi công, tư vấn giám sát thi công dự án bảo quản, tu bổ và phục hồi di tích gồm yêu cầu về năng lực xây dựng và nhân sự chuyên môn. Tổ chức cần có ít nhất 02 cá nhân sở hữu chứng chỉ hành nghề phù hợp với hoạt động đăng ký.

Doanh nghiệp nên xác định đúng lĩnh vực kinh doanh trước khi chuẩn bị hồ sơ. Việc rà soát điều kiện giúp hạn chế rủi ro pháp lý và chi phí bổ sung. Đồng thời, tổ chức cần duy trì điều kiện hành nghề trong suốt quá trình hoạt động. MVA Việt Nam có thể hỗ trợ doanh nghiệp rà soát hồ sơ pháp lý và các vấn đề liên quan đến quá trình đăng ký, vận hành doanh nghiệp.