Kê khai chỉ tiêu 32b Tờ khai 01/GTGT theo Thông tư 89/2026/TT-BTC khi nào?

Từ ngày 01/7/2026, doanh nghiệp thực hiện kê khai thuế giá trị gia tăng (GTGT) theo mẫu 01/GTGT ban hành kèm theo Thông tư 89/2026/TT-BTC. Mẫu tờ khai mới được cập nhật thêm một số chỉ tiêu nhằm phản ánh chi tiết hơn các khoản thuế GTGT phát sinh trong kỳ, trong đó có chỉ tiêu 32b. Việc xuất hiện chỉ tiêu 32b khiến nhiều kế toán băn khoăn không biết trường hợp nào phải kê khai, khoản thuế nào được đưa vào chỉ tiêu này và có cần kê khai trong mọi kỳ tính thuế hay không. Nếu kê khai sai chỉ tiêu 32b có thể dẫn đến sai lệch số thuế GTGT phải nộp hoặc số thuế còn được khấu trừ chuyển kỳ sau. Bài viết dưới đây sẽ hướng dẫn chi tiết cách xác định và kê khai chỉ tiêu 32b trên Tờ khai 01/GTGT theo Thông tư 89/2026/TT-BTC, giúp doanh nghiệp và kế toán thực hiện đúng quy định.

I. Tổng quan về Tờ khai 01/GTGT theo Thông tư 89/2026/TT-BTC

1.1. Thời điểm áp dụng mẫu Tờ khai 01/GTGT mới

Theo quy định tại Thông tư 89/2026/TT-BTC, từ ngày 01/7/2026, người nộp thuế thực hiện kê khai thuế GTGT theo mẫu mới thay thế mẫu tờ khai trước đây.

Mẫu 01/GTGT áp dụng đối với doanh nghiệp, tổ chức tính thuế GTGT theo phương pháp khấu trừ có hoạt động sản xuất, kinh doanh hàng hóa, dịch vụ chịu thuế GTGT.

Việc cập nhật mẫu khai thuế nhằm:

• Phản ánh chính xác các khoản thuế GTGT đầu ra, đầu vào.
• Quản lý các khoản điều chỉnh phát sinh trong kỳ.
• Đồng bộ dữ liệu kê khai với hệ thống quản lý thuế điện tử.

1.2. Chỉ tiêu 32b trên Tờ khai 01/GTGT là gì?

Chỉ tiêu 32b là chỉ tiêu được bổ sung trên mẫu Tờ khai 01/GTGT mới nhằm phản ánh khoản thuế GTGT đầu ra điều chỉnh giảm do các trường hợp phát sinh liên quan đến hóa đơn, doanh thu hoặc nghĩa vụ thuế GTGT theo quy định.

Đây là chỉ tiêu dùng để kê khai các khoản làm giảm số thuế GTGT đầu ra phải nộp trong kỳ.

Kế toán cần lưu ý, chỉ tiêu 32b không phải là chỉ tiêu được kê khai thường xuyên mà chỉ phát sinh khi doanh nghiệp có nghiệp vụ điều chỉnh giảm thuế GTGT đầu ra theo đúng quy định.

II. Khi nào doanh nghiệp kê khai chỉ tiêu 32b?

2.1. Trường hợp phát sinh hóa đơn điều chỉnh giảm thuế GTGT đầu ra

Doanh nghiệp kê khai chỉ tiêu 32b khi phát sinh hóa đơn điều chỉnh giảm làm giảm số thuế GTGT đầu ra đã kê khai.

Ví dụ:

• Doanh nghiệp đã xuất hóa đơn bán hàng.
• Sau đó phát hiện sai về giá bán, số lượng hàng hóa hoặc mức thuế suất.
• Hai bên lập hóa đơn điều chỉnh giảm theo quy định.
• Khoản thuế GTGT đầu ra giảm được phản ánh vào chỉ tiêu 32b.

2.2. Trường hợp trả lại hàng hóa, giảm giá hàng bán

Khi doanh nghiệp phát sinh:

• Khách hàng trả lại hàng hóa.
• Giảm giá hàng bán.
• Chiết khấu thương mại làm giảm doanh thu tính thuế.

Nếu có đầy đủ hồ sơ, chứng từ hợp lệ và làm phát sinh giảm số thuế GTGT đầu ra thì kế toán thực hiện kê khai tại chỉ tiêu 32b.

2.3. Trường hợp điều chỉnh giảm nghĩa vụ thuế GTGT của kỳ trước

Trong quá trình rà soát hồ sơ khai thuế, doanh nghiệp có thể phát hiện số thuế GTGT đầu ra đã kê khai trước đó cao hơn thực tế.

Nếu thực hiện điều chỉnh theo quy định và khoản điều chỉnh làm giảm số thuế GTGT phải nộp thì doanh nghiệp thực hiện kê khai theo hướng dẫn trên mẫu tờ khai mới.

III. Cách xác định số liệu kê khai tại chỉ tiêu 32b

3.1. Nguyên tắc xác định số liệu

Số liệu kê khai tại chỉ tiêu 32b được xác định dựa trên:

• Hóa đơn điều chỉnh giảm.
• Hóa đơn thay thế theo quy định.
• Biên bản thỏa thuận giữa các bên (nếu có).
• Hồ sơ chứng minh nguyên nhân điều chỉnh.
• Sổ kế toán và chứng từ liên quan.

Doanh nghiệp không tự ý ghi giảm số thuế GTGT nếu không có căn cứ hợp pháp.

3.2. Công thức xác định

Có thể hiểu đơn giản:

Chỉ tiêu 32b = Tổng số thuế GTGT đầu ra được điều chỉnh giảm trong kỳ

Khoản thuế này sẽ làm giảm số thuế GTGT đầu ra phát sinh trong kỳ kê khai.

IV. Ví dụ thực tế về kê khai chỉ tiêu 32b

4.1. Ví dụ doanh nghiệp điều chỉnh giảm hóa đơn

Tháng 8/2026, Công ty A xuất hóa đơn bán hàng cho Công ty B:

• Giá trị hàng hóa chưa thuế: 500.000.000 đồng.
• Thuế GTGT 10%: 50.000.000 đồng.

Sau khi giao hàng, hai bên phát hiện doanh nghiệp tính sai đơn giá và thống nhất giảm giá trị hàng hóa 100.000.000 đồng.

Công ty A lập hóa đơn điều chỉnh giảm:

• Giá trị giảm chưa thuế: 100.000.000 đồng.
• Thuế GTGT giảm: 10.000.000 đồng.

Khi kê khai thuế GTGT tháng 8/2026:

• Công ty A kê khai khoản thuế GTGT giảm 10.000.000 đồng vào chỉ tiêu 32b.
• Số thuế GTGT đầu ra phải nộp được giảm tương ứng.

V. Những lỗi thường gặp khi kê khai chỉ tiêu 32b

5.1. Đưa nhầm thuế GTGT đầu vào vào chỉ tiêu 32b

Một số kế toán nhầm lẫn giữa:

• Thuế GTGT đầu vào được khấu trừ.
• Thuế GTGT đầu ra điều chỉnh giảm.

Chỉ tiêu 32b không dùng để kê khai thuế GTGT đầu vào.

5.2. Không có hóa đơn điều chỉnh nhưng tự giảm thuế

Doanh nghiệp không được tự ý giảm thuế GTGT đầu ra nếu không có căn cứ chứng minh.

Việc giảm thuế phải dựa trên:

• Hóa đơn hợp lệ.
• Hồ sơ điều chỉnh.
• Quy định về hóa đơn điện tử.

5.3. Kê khai sai kỳ phát sinh

Kế toán cần xác định đúng thời điểm kê khai khoản điều chỉnh.

Đặc biệt đối với hóa đơn điều chỉnh, hóa đơn thay thế cần thực hiện theo hướng dẫn của cơ quan thuế để tránh phải khai bổ sung hoặc điều chỉnh nhiều lần.

VI. Lưu ý cho kế toán khi lập Tờ khai 01/GTGT từ 01/7/2026

6.1. Kiểm tra phần mềm kê khai

Doanh nghiệp cần cập nhật:

• Phần mềm hỗ trợ kê khai thuế.
• Phần mềm kế toán.
• Phần mềm hóa đơn điện tử.

Việc sử dụng mẫu cũ sau thời điểm áp dụng có thể dẫn đến lỗi khi gửi hồ sơ khai thuế.

6.2. Lưu trữ đầy đủ hồ sơ điều chỉnh

Kế toán cần lưu:

• Hóa đơn điều chỉnh.
• Hợp đồng mua bán.
• Biên bản xác nhận với khách hàng.
• Chứng từ liên quan.

Đây là căn cứ giải trình khi cơ quan thuế kiểm tra.

6.3. Kiểm tra sự phù hợp giữa hóa đơn và tờ khai

Trước khi nộp tờ khai, kế toán cần đối chiếu:

• Doanh thu bán ra.
• Thuế GTGT đầu ra.
• Các khoản điều chỉnh giảm.
• Số liệu trên sổ kế toán.

Việc đối chiếu thường xuyên giúp hạn chế sai sót trong kê khai thuế.

VII. Kết luận

Chỉ tiêu 32b trên Tờ khai 01/GTGT theo Thông tư 89/2026/TT-BTC được sử dụng khi doanh nghiệp phát sinh các khoản điều chỉnh giảm thuế GTGT đầu ra trong kỳ, như trường hợp lập hóa đơn điều chỉnh giảm, giảm giá hàng bán, trả lại hàng hóa hoặc các nghiệp vụ khác làm giảm nghĩa vụ thuế GTGT.

Kế toán cần hiểu rõ bản chất của chỉ tiêu này để tránh nhầm lẫn với các khoản thuế GTGT đầu vào được khấu trừ. Đồng thời, doanh nghiệp cần chuẩn bị đầy đủ hồ sơ, chứng từ chứng minh để đảm bảo việc kê khai đúng quy định và hạn chế rủi ro khi cơ quan thuế kiểm tra.

Việc cập nhật kịp thời các thay đổi trên mẫu Tờ khai 01/GTGT từ ngày 01/7/2026 sẽ giúp doanh nghiệp thực hiện nghĩa vụ thuế chính xác, tiết kiệm thời gian và tránh các sai sót không đáng có.