Điều kiện để kinh doanh thiết bị, phần mềm ngụy trang dùng để ghi âm, ghi hình, định vị và thiết bị gây nhiễu, phá sóng thông tin di động

Kinh doanh thiết bị, phần mềm ngụy trang dùng để ghi âm, ghi hình, định vị là ngành nghề có điều kiện về an ninh, trật tự. Hoạt động này được pháp luật kiểm soát chặt chẽ. Thiết bị có khả năng ghi âm, ghi hình hoặc định vị bí mật có tính chất đặc thù. Vì vậy, doanh nghiệp không được tự do sản xuất hoặc mua bán các sản phẩm này. Bên cạnh đó, kinh doanh thiết bị gây nhiễu, phá sóng thông tin di động cũng là ngành nghề kinh doanh có điều kiện. Pháp luật hiện hành quy định riêng về nhóm thiết bị này. Chỉ cơ sở kinh doanh thuộc Bộ Quốc phòng và Bộ Công an được kinh doanh. Doanh nghiệp thông thường không thể đăng ký ngành nghề rồi tự kinh doanh. Năm 2026, Bộ Công an đã có quy định mới về nhóm thiết bị ngụy trang. Thông tư 72/2026/TT-BCA có hiệu lực từ ngày 25/05/2026. Thông tư này hướng dẫn chi tiết Nghị định 66/2017/NĐ-CP.

I. Kinh doanh thiết bị ngụy trang và thiết bị gây nhiễu là gì?

1.1. Thiết bị, phần mềm ngụy trang dùng để ghi âm, ghi hình, định vị

Nghị định 66/2017/NĐ-CP quy định phạm vi kinh doanh khá rộng. Hoạt động này gồm sản xuất, lắp ráp và vận chuyển. Hoạt động tồn trữ, mua bán, xuất nhập khẩu cũng thuộc phạm vi quản lý. Cho thuê và sửa chữa thiết bị cũng được xem là hoạt động kinh doanh.

Thiết bị ngụy trang ghi âm, ghi hình là thiết bị được chế tạo dưới dạng đồ vật thông thường. Thiết bị định vị cũng có thể được thiết kế theo hình thức ngụy trang. Phần mềm ngụy trang có thể được lập trình để bí mật ghi âm hoặc ghi hình. Phần mềm cũng có thể được sử dụng để xác định vị trí mục tiêu.

1.2. Thiết bị gây nhiễu, phá sóng thông tin di động

Thiết bị gây nhiễu, phá sóng thông tin di động thuộc nhóm ngành nghề được quản lý riêng. Cơ sở kinh doanh phải đáp ứng điều kiện về an ninh, trật tự. Đặc biệt, pháp luật giới hạn chủ thể được phép kinh doanh.

Theo thông tin của Cục Quản lý đăng ký kinh doanh, chỉ cơ sở thuộc Bộ Quốc phòng và Bộ Công an được kinh doanh. Đây là điều kiện quan trọng cần kiểm tra trước khi thành lập cơ sở. Doanh nghiệp ngoài hai nhóm này không thể tự do kinh doanh thiết bị phá sóng.

II. Điều kiện kinh doanh thiết bị, phần mềm ngụy trang

2.1. Phải đáp ứng điều kiện về an ninh, trật tự

Cơ sở kinh doanh phải đáp ứng các điều kiện về an ninh, trật tự. Điều kiện này được thực hiện theo Nghị định 66/2017/NĐ-CP. Doanh nghiệp cũng phải đáp ứng điều kiện chung theo pháp luật chuyên ngành.

Cơ sở kinh doanh thuộc Bộ Công an phải được cấp giấy chứng nhận phù hợp. Cơ sở thuộc Bộ Quốc phòng thực hiện theo thẩm quyền của Bộ Quốc phòng. Cơ sở không thuộc hai Bộ này do cơ quan có thẩm quyền của Bộ Công an cấp.

Như vậy, đăng ký doanh nghiệp không phải điều kiện duy nhất. Cơ sở còn phải hoàn thành thủ tục về an ninh, trật tự. Giấy chứng nhận là căn cứ quan trọng để hoạt động hợp pháp.

2.2. Người chịu trách nhiệm về an ninh, trật tự

Cơ sở kinh doanh phải có người chịu trách nhiệm về an ninh, trật tự. Người này phải đáp ứng các điều kiện theo pháp luật. Người chịu trách nhiệm cũng phải duy trì điều kiện trong suốt quá trình hoạt động.

Cơ sở không được sử dụng hoạt động kinh doanh cho mục đích trái pháp luật. Việc quản lý nhân viên và khách hàng cũng phải được kiểm soát. Các dấu hiệu nghi vấn liên quan an ninh, trật tự phải được xử lý theo quy định.

2.3. Chỉ được bán cho đối tượng được pháp luật cho phép

Đây là điều kiện đặc biệt quan trọng đối với thiết bị ghi âm, ghi hình bí mật. Cơ sở không được bán sản phẩm cho mọi khách hàng. Nghị định 66/2017/NĐ-CP giới hạn rõ đối tượng được mua.

Đối tượng được phép sử dụng gồm cơ quan chuyên trách bảo vệ an ninh. Các cơ quan bảo đảm trật tự, an toàn xã hội cũng thuộc nhóm này. Ngoài ra, cơ quan có thẩm quyền thực hiện biện pháp ghi âm, ghi hình bí mật cũng được sử dụng.

Doanh nghiệp phải kiểm tra thông tin khách hàng trước khi bán. Việc ghi nhận thông tin khách hàng cũng là trách nhiệm của cơ sở. Đây là yêu cầu quan trọng để kiểm soát việc lưu thông sản phẩm.

III. Điều kiện đối với nguồn gốc và sản phẩm kinh doanh

Cơ sở chỉ được kinh doanh thiết bị có nguồn gốc hợp pháp. Sản phẩm phải có hồ sơ chứng minh nguồn gốc, xuất xứ. Doanh nghiệp không được kinh doanh sản phẩm không rõ nguồn gốc.

Quy định này áp dụng với thiết bị, phần mềm thuộc phạm vi quản lý. Hồ sơ mua bán cần được lưu giữ đầy đủ. Chứng từ liên quan giúp doanh nghiệp chứng minh tính hợp pháp của hàng hóa.

Đối với hàng nhập khẩu, doanh nghiệp phải thực hiện quy định về xuất nhập khẩu. Không được nhập khẩu sản phẩm trái với quy định chuyên ngành. Doanh nghiệp nên kiểm tra chính sách trước khi ký hợp đồng nhập hàng.

IV. Điều kiện về kho bảo quản và quản lý thiết bị

Cơ sở kinh doanh phải bố trí kho bảo quản chặt chẽ. Kho phải bảo đảm an toàn cho sản phẩm. Việc quản lý hàng hóa phải hạn chế nguy cơ thất thoát.

Doanh nghiệp cần xây dựng quy trình nhập và xuất kho. Thông tin về số lượng và chủng loại phải được quản lý. Việc bàn giao sản phẩm cũng cần có chứng từ phù hợp.

Đối với sản phẩm hư hỏng, doanh nghiệp không được tùy tiện xử lý. Thiết bị hư hỏng phải được xử lý theo quy định. Nghị định 66/2017/NĐ-CP yêu cầu tổ chức tiêu hủy khi thuộc trường hợp phải tiêu hủy.

V. Điều kiện đối với người lao động

Người lao động trực tiếp làm việc tại cơ sở phải đáp ứng yêu cầu pháp luật. Nhân viên phải đủ tuổi và có năng lực hành vi dân sự. Một số trường hợp đang bị xử lý về hình sự không được bố trí làm việc.

Doanh nghiệp cần kiểm tra hồ sơ nhân sự trước khi tuyển dụng. Việc này giúp hạn chế rủi ro trong quá trình hoạt động. Hồ sơ nhân viên cũng cần được quản lý và cập nhật đầy đủ.

Người lao động phải thực hiện đúng quy trình quản lý thiết bị. Không được tự ý sử dụng hoặc chuyển giao sản phẩm. Doanh nghiệp cũng phải kiểm soát quyền tiếp cận hàng hóa.

VI. Trách nhiệm báo cáo và quản lý khách hàng

Cơ sở kinh doanh phải ghi nhận và lưu giữ thông tin khách hàng. Đây là yêu cầu quan trọng trong hoạt động kinh doanh thiết bị đặc thù. Doanh nghiệp phải có khả năng cung cấp thông tin khi cơ quan có thẩm quyền yêu cầu.

Cơ sở cũng phải phát hiện và thông báo dấu hiệu nghi vấn. Nội dung nghi vấn phải liên quan đến an ninh, trật tự. Việc báo cáo phải thực hiện theo đúng quy định.

Ngoài ra, cơ sở phải thực hiện chế độ báo cáo định kỳ. Nghị định 66/2017/NĐ-CP yêu cầu báo cáo hàng quý hoặc đột xuất. Nội dung báo cáo phải thực hiện theo hướng dẫn của cơ quan quản lý.

Thông tư 72/2026/TT-BCA hiện quy định chi tiết thêm về chế độ báo cáo. Thông tư cũng quy định các biểu mẫu phục vụ quản lý. Đây là điểm doanh nghiệp cần cập nhật khi xây dựng hồ sơ.

VII. Điều kiện đối với thiết bị gây nhiễu, phá sóng

Thiết bị gây nhiễu, phá sóng thông tin di động có chế độ quản lý riêng. Pháp luật không mở rộng quyền kinh doanh cho mọi doanh nghiệp. Chỉ cơ sở thuộc Bộ Quốc phòng và Bộ Công an được kinh doanh.

Ngoài điều kiện về chủ thể, cơ sở còn phải đáp ứng điều kiện an ninh, trật tự. Người chịu trách nhiệm về an ninh, trật tự cũng phải đáp ứng yêu cầu. Các điều kiện này phải được duy trì trong suốt thời gian hoạt động.

Do đó, doanh nghiệp tư nhân thông thường không thể kinh doanh nhóm thiết bị này. Việc đăng ký ngành nghề trên giấy chứng nhận doanh nghiệp là chưa đủ. Doanh nghiệp cần xác định rõ mình có thuộc nhóm chủ thể được phép hay không.

VIII. Hồ sơ và thủ tục xin giấy chứng nhận

Đối với thiết bị, phần mềm ngụy trang, cơ sở phải thực hiện thủ tục cấp giấy chứng nhận. Hồ sơ được thực hiện theo quy định về an ninh, trật tự. Thẩm quyền cấp phụ thuộc vào cơ quan quản lý cơ sở.

Thông tư 72/2026/TT-BCA đã quy định chi tiết cơ quan có thẩm quyền. Thông tư cũng quy định việc cấp đổi và cấp lại giấy chứng nhận. Các trường hợp thu hồi giấy chứng nhận cũng được hướng dẫn cụ thể.

Doanh nghiệp nên chuẩn bị hồ sơ theo đúng mẫu hiện hành. Hồ sơ cần thống nhất với thông tin đăng ký doanh nghiệp. Địa điểm kinh doanh và người chịu trách nhiệm cũng cần được xác định rõ.

IX. Những hành vi không được thực hiện

Pháp luật nghiêm cấm hoạt động kinh doanh khi chưa đủ điều kiện. Cơ sở cũng không được tiếp tục kinh doanh khi giấy chứng nhận bị thu hồi. Việc sử dụng hồ sơ giả để xin cấp giấy chứng nhận cũng bị nghiêm cấm.

Doanh nghiệp không được bán thiết bị ngụy trang cho đối tượng không được phép. Không được kinh doanh hàng hóa không có nguồn gốc hợp pháp. Việc sản xuất, sửa chữa hoặc lưu giữ trái phép cũng có thể bị xử lý.

Một số hành vi cần đặc biệt tránh gồm:

• Kinh doanh khi chưa có giấy chứng nhận theo quy định.

• Làm giả hoặc sửa chữa giấy chứng nhận.

• Kinh doanh thiết bị không rõ nguồn gốc.

• Bán thiết bị cho người không thuộc đối tượng được phép.

• Không ghi nhận đầy đủ thông tin khách hàng.

• Không thực hiện chế độ báo cáo theo quy định.

• Tự ý sản xuất, sửa chữa hoặc lưu giữ thiết bị trái phép.

X. Có phải mọi camera, phần mềm định vị đều thuộc ngành nghề này?

Không phải mọi thiết bị ghi âm, ghi hình đều thuộc phạm vi quản lý đặc biệt. Nghị định 66/2017/NĐ-CP tập trung vào thiết bị và phần mềm ngụy trang. Đặc điểm ngụy trang là yếu tố quan trọng để xác định phạm vi.

Thiết bị được chế tạo dưới dạng đồ vật thông thường có thể thuộc phạm vi này. Phần mềm được lập trình để bí mật ghi âm hoặc ghi hình cũng có thể thuộc phạm vi. Vì vậy, doanh nghiệp cần xác định chính xác tính năng và thiết kế sản phẩm.

Đây là bước quan trọng trước khi đăng ký kinh doanh. Nếu xác định sai sản phẩm, doanh nghiệp có thể áp dụng sai quy định. Doanh nghiệp nên rà soát từng dòng sản phẩm trước khi đưa ra thị trường.

XI. Lưu ý khi xây dựng phương án kinh doanh

Đối với ngành nghề này, doanh nghiệp không nên chỉ quan tâm thủ tục đăng ký. Điều kiện về an ninh, trật tự cần được xem xét ngay từ đầu. Nguồn hàng và đối tượng khách hàng cũng phải được kiểm soát.

Doanh nghiệp nên xây dựng quy trình quản lý riêng cho từng nhóm sản phẩm. Quy trình cần bao gồm nhập hàng, bảo quản và bán hàng. Thông tin khách hàng và hồ sơ giao dịch cũng cần được lưu giữ.

Đặc biệt, doanh nghiệp cần phân biệt hai nhóm thiết bị. Thiết bị ngụy trang được điều chỉnh chủ yếu theo Nghị định 66/2017/NĐ-CP. Thiết bị gây nhiễu, phá sóng hiện có điều kiện riêng.

Năm 2026 có đề xuất gộp hai nhóm ngành nghề này. Tuy nhiên, việc đề xuất không đồng nghĩa quy định đã có hiệu lực. Luật sửa đổi danh mục ngành nghề dự kiến có hiệu lực từ ngày 01/03/2027. Vì vậy, khi áp dụng trong năm 2026 cần theo quy định hiện hành.

XII. Kết luận

Kinh doanh thiết bị, phần mềm ngụy trang dùng để ghi âm, ghi hình, định vị là ngành nghề có điều kiện. Cơ sở kinh doanh phải đáp ứng yêu cầu về an ninh, trật tự. Cơ sở cũng phải được cấp giấy chứng nhận theo thẩm quyền. Doanh nghiệp phải kiểm soát nguồn gốc sản phẩm và khách hàng. Việc bán thiết bị ghi âm, ghi hình bí mật bị giới hạn về đối tượng. Cơ sở còn phải thực hiện chế độ báo cáo và quản lý kho. Đối với thiết bị gây nhiễu, phá sóng thông tin di động, điều kiện còn chặt chẽ hơn. Chỉ cơ sở thuộc Bộ Quốc phòng và Bộ Công an được kinh doanh. Doanh nghiệp thông thường không được tự do thực hiện hoạt động này. Do đó, trước khi triển khai, doanh nghiệp cần xác định chính xác loại sản phẩm. Việc xác định đúng sản phẩm giúp lựa chọn đúng quy định. Đây cũng là cơ sở để chuẩn bị hồ sơ và điều kiện kinh doanh phù hợp.