Cục Thuế giới thiệu điểm mới Nghị định 309/2026 về thủ tục hành chính một cửa

Nghị định 309/2026/NĐ-CP được Chính phủ ban hành ngày 05/8/2026 và có hiệu lực cùng ngày. Nghị định sửa đổi, bổ sung quy định về thực hiện thủ tục hành chính theo cơ chế một cửa, một cửa liên thông. Văn bản hướng đến việc đơn giản hóa hồ sơ và tăng khai thác dữ liệu số. Ngày 19/8/2026, Cục Thuế ban hành Công văn 6051/CT-VP để triển khai Nghị định 309/2026/NĐ-CP. Cục Thuế yêu cầu các đơn vị nghiên cứu và thực hiện những điểm mới. Nội dung đáng chú ý liên quan đến hồ sơ thuế và thủ tục hành chính của người nộp thuế.

I. Nghị định 309/2026/NĐ-CP có hiệu lực từ khi nào?

1.1. Thời điểm ban hành Nghị định 309/2026

Chính phủ ban hành Nghị định 309/2026/NĐ-CP ngày 05/8/2026. Nghị định sửa đổi Nghị định 118/2025/NĐ-CP về cơ chế một cửa. Nghị định 118/2025/NĐ-CP đã được sửa đổi bởi Nghị định 367/2025/NĐ-CP.

Nghị định 309/2026/NĐ-CP có hiệu lực từ 05/8/2026. Do đó, các quy định mới đã được áp dụng từ thời điểm này.

1.2. Cục Thuế triển khai Nghị định 309/2026

Ngày 19/8/2026, Cục Thuế ban hành Công văn 6051/CT-VP. Công văn yêu cầu Thuế tỉnh, thành phố và các đơn vị thuộc Cục Thuế triển khai Nghị định mới.

Cục Thuế đặc biệt lưu ý việc tiếp nhận và giải quyết thủ tục hành chính. Nội dung này có liên quan trực tiếp đến người nộp thuế.

II. Không yêu cầu người nộp thuế cung cấp dữ liệu đã có

2.1. Cơ quan thuế phải khai thác dữ liệu sẵn có

Một điểm mới quan trọng nằm tại Điều 2 Nghị định 309/2026/NĐ-CP. Cơ quan tiếp nhận hồ sơ phải khai thác dữ liệu có sẵn trong cơ sở dữ liệu. Dữ liệu này được sử dụng để thay thế thành phần hồ sơ tương ứng. Theo đó, người nộp thuế không phải cung cấp lại thông tin đã có. Điều kiện là cơ sở dữ liệu đã được cơ quan chủ quản công bố và kết nối, chia sẻ. Quy định này giúp giảm giấy tờ trong quá trình thực hiện thủ tục. Đồng thời, người nộp thuế không phải chuẩn bị lại những tài liệu mà Nhà nước đã có dữ liệu.

2.2. Khi nào vẫn phải bổ sung hồ sơ?

Quy định mới không có nghĩa người nộp thuế luôn được miễn cung cấp hồ sơ. Việc bổ sung có thể được yêu cầu nếu cơ quan tiếp nhận không khai thác được dữ liệu. Trường hợp này có thể phát sinh do sự cố hoặc thảm họa. Ngoài ra, hồ sơ có thể cần bổ sung nếu thông tin trong cơ sở dữ liệu chưa chính xác. Như vậy, nguyên tắc mới là không yêu cầu lại dữ liệu đã có. Tuy nhiên, vẫn có ngoại lệ khi dữ liệu chưa thể sử dụng.

III. Hồ sơ chưa đầy đủ được tiếp nhận như thế nào?

3.1. Thời gian giải quyết tính từ khi hồ sơ đầy đủ

Nghị định 309/2026 quy định rõ thời điểm tính thời gian giải quyết thủ tục hành chính. Theo đó, thời gian giải quyết được tính từ khi hồ sơ được tiếp nhận đầy đủ và đúng quy định. Thông tin này được thể hiện trên Giấy tiếp nhận hồ sơ và hẹn trả kết quả. Quy định này giúp xác định rõ thời điểm bắt đầu tính thời hạn giải quyết. Người nộp thuế vì vậy cần kiểm tra kỹ Giấy tiếp nhận hồ sơ. Đây là căn cứ quan trọng để theo dõi tiến độ xử lý.

3.2. Mỗi hồ sơ được cấp một mã số

Một điểm đáng chú ý khác là mỗi hồ sơ thủ tục hành chính được cấp 01 mã số hồ sơ. Mã số này được ghi trên Giấy tiếp nhận hồ sơ và hẹn trả kết quả. Người nộp thuế có thể sử dụng mã số để tra cứu tình trạng giải quyết. Việc cấp mã số riêng giúp người nộp thuế dễ theo dõi hồ sơ hơn. Đồng thời, cơ quan quản lý có thể kiểm soát quá trình xử lý thống nhất hơn.

3.3. Có thể tra cứu tình trạng hồ sơ trực tuyến

Người nộp hồ sơ sử dụng mã số hồ sơ để tra cứu tình trạng giải quyết. Việc tra cứu được thực hiện trên Cổng Dịch vụ công quốc gia. Nhờ đó, người dân và doanh nghiệp có thể chủ động kiểm tra tiến độ. Việc này cũng hạn chế nhu cầu liên hệ trực tiếp với cơ quan tiếp nhận.

IV. Điểm mới về cơ chế một cửa, một cửa liên thông

4.1. Bố trí cán bộ tại Trung tâm Phục vụ hành chính công

Nghị định 309/2026 bổ sung nguyên tắc xử lý đối với cơ quan ngành dọc. Nếu người đứng đầu cơ quan ngành dọc không tổ chức Bộ phận Tiếp nhận và Trả kết quả tại cơ quan mình, cán bộ có thể được bố trí tại Trung tâm Phục vụ hành chính công. Cán bộ có thể được bố trí tại cấp tỉnh hoặc cấp xã. Địa điểm phụ thuộc nơi cơ quan ngành dọc đặt trụ sở. Quy định này hướng đến việc tập trung đầu mối tiếp nhận thủ tục. Người dân và doanh nghiệp có thêm điểm tiếp cận dịch vụ hành chính.

4.2. Không làm thay đổi thẩm quyền giải quyết

Việc bố trí cán bộ tại Trung tâm Phục vụ hành chính công không làm thay đổi thẩm quyền. Cơ quan có thẩm quyền vẫn chịu trách nhiệm tiếp nhận, giải quyết và trả kết quả theo quy định. Điều này giúp phân biệt giữa địa điểm tiếp nhận và thẩm quyền giải quyết.

V. Ki-ốt thông minh được bổ sung vào quy trình

5.1. Ki-ốt thông minh là gì?

Nghị định 309/2026 bổ sung quy định về ki-ốt thông minh. Đây là thiết bị đầu cuối chuyên dụng được kết nối với Cổng Dịch vụ công quốc gia. Thiết bị cũng kết nối với Hệ thống thông tin giải quyết thủ tục hành chính.

Ki-ốt có thể hỗ trợ nhiều chức năng cho người sử dụng. Các chức năng gồm:

• Tra cứu thông tin.
• Nộp hồ sơ.
• Xác thực danh tính.
• Thanh toán trực tuyến.
• Nhận kết quả thủ tục hành chính tự động.

Việc bổ sung ki-ốt giúp mở rộng phương thức thực hiện thủ tục hành chính.

5.2. Xác thực bằng VNeID hoặc thẻ Căn cước

Đối với hồ sơ nộp qua ki-ốt thông minh, hệ thống có thể xác thực danh tính bằng VNeID. Người sử dụng cũng có thể xác thực thông qua thiết bị đọc thẻ Căn cước. Sau khi xác thực, việc này có giá trị thay thế việc kiểm tra và đối chiếu giấy tờ tùy thân. Quy định này góp phần giảm thao tác giấy tờ khi nộp hồ sơ trực tiếp.

5.3. Khuyến khích triển khai ki-ốt thông minh

Nghị định 309/2026 khuyến khích triển khai ki-ốt tại các điểm tiếp nhận. Các địa điểm có thể gồm Trung tâm Phục vụ hành chính công và Bộ phận Tiếp nhận và Trả kết quả. Tuy nhiên, việc sử dụng ki-ốt không làm thay đổi trách nhiệm của cơ quan có thẩm quyền.

VI. Cổng Dịch vụ công quốc gia được tăng cường vai trò

6.1. Cổng Dịch vụ công quốc gia là đầu mối thống nhất

Theo quy định mới, Cổng Dịch vụ công quốc gia là cổng tích hợp thông tin và dịch vụ công trực tuyến. Cổng cũng cung cấp thông tin về tình hình giải quyết và kết quả giải quyết thủ tục hành chính trên phạm vi toàn quốc. Cổng được kết nối với các hệ thống thông tin giải quyết thủ tục hành chính. Việc này tạo cơ sở cho quá trình xử lý hồ sơ thống nhất hơn giữa các cơ quan.

6.2. Tăng kết nối và chia sẻ dữ liệu

Cổng Dịch vụ công quốc gia có chức năng kết nối, tích hợp và chia sẻ dữ liệu. Qua đó, thông tin có thể được sử dụng giữa các hệ thống liên quan. Đây cũng là cơ sở để thực hiện nguyên tắc không yêu cầu lại dữ liệu đã có. Đối với doanh nghiệp, việc chia sẻ dữ liệu giúp giảm thời gian chuẩn bị hồ sơ. Đồng thời, quy trình xử lý có thể được thực hiện trên môi trường số nhiều hơn.

VII. Nghị định 309/2026 tác động thế nào đến người nộp thuế?

7.1. Giảm giấy tờ khi làm thủ tục

Tác động rõ nhất là giảm yêu cầu cung cấp lại giấy tờ. Nếu thông tin đã có trong cơ sở dữ liệu được kết nối, cơ quan tiếp nhận phải khai thác thông tin đó. Người nộp thuế không phải cung cấp lại thành phần hồ sơ tương ứng. Điều này đặc biệt hữu ích với doanh nghiệp thường xuyên thực hiện thủ tục hành chính.

7.2. Dễ theo dõi tình trạng xử lý

Việc cấp mã số hồ sơ giúp doanh nghiệp dễ kiểm soát tiến độ. Doanh nghiệp chỉ cần sử dụng mã số được cấp để tra cứu. Không cần phụ thuộc hoàn toàn vào việc liên hệ với cơ quan tiếp nhận. Đây cũng là cơ sở để doanh nghiệp chủ động sắp xếp công việc.

7.3. Tăng tính minh bạch trong giải quyết hồ sơ

Khi hồ sơ có mã số riêng, quá trình xử lý được theo dõi rõ hơn.

Người nộp hồ sơ biết được hồ sơ đang ở trạng thái nào. Cơ quan tiếp nhận cũng có cơ sở quản lý tiến độ từng hồ sơ.

VIII. Kế toán và doanh nghiệp cần lưu ý gì?

8.1. Không nên chủ quan về thành phần hồ sơ

Dù quy định mới giảm giấy tờ, doanh nghiệp vẫn phải chuẩn bị hồ sơ theo thủ tục tương ứng. Việc không yêu cầu dữ liệu có sẵn không đồng nghĩa với việc mọi giấy tờ đều được bỏ. Doanh nghiệp nên kiểm tra thông tin trên cơ sở dữ liệu trước khi nộp hồ sơ. Nếu thông tin sai, cần thực hiện thủ tục cập nhật hoặc bổ sung phù hợp.

8.2. Kiểm tra Giấy tiếp nhận hồ sơ

Sau khi nộp hồ sơ, doanh nghiệp nên kiểm tra Giấy tiếp nhận và hẹn trả kết quả.

Các thông tin cần lưu ý gồm:

• Tên thủ tục hành chính.
• Ngày tiếp nhận hồ sơ.
• Tình trạng hồ sơ.
• Thời hạn giải quyết.
• Mã số hồ sơ.
• Ngày dự kiến trả kết quả.

Mã số hồ sơ nên được lưu cùng bộ hồ sơ nội bộ. Đây là thông tin cần thiết khi tra cứu tiến độ.

8.3. Chủ động sử dụng dịch vụ công trực tuyến

Nghị định 309/2026 tiếp tục thúc đẩy việc số hóa thủ tục hành chính. Doanh nghiệp nên ưu tiên sử dụng các kênh trực tuyến khi thủ tục cho phép. Điều này giúp giảm thời gian đi lại và theo dõi hồ sơ thuận tiện hơn.

IX. Nghị định 309/2026 có hiệu lực từ ngày nào?

9.1. Thời điểm áp dụng

Nghị định 309/2026/NĐ-CP có hiệu lực từ ngày 05/8/2026. Đây cũng là ngày Nghị định được ban hành. Các cơ quan, đơn vị có trách nhiệm triển khai quy định mới theo phạm vi quản lý. Cục Thuế cũng đã ban hành Công văn 6051/CT-VP để tổ chức thực hiện trong hệ thống thuế.

9.2. Văn bản nào được sửa đổi?

Nghị định 309/2026 sửa đổi, bổ sung một số điều của Nghị định 118/2025/NĐ-CP. Nghị định 118/2025/NĐ-CP đã được sửa đổi, bổ sung bởi Nghị định 367/2025/NĐ-CP. Do đó, khi nghiên cứu cơ chế một cửa hiện nay, doanh nghiệp cần đọc quy định theo hệ thống văn bản đã được cập nhật.

X. Kết luận

Nghị định 309/2026/NĐ-CP mang đến nhiều thay đổi trong thực hiện thủ tục hành chính theo cơ chế một cửa. Nghị định có hiệu lực từ ngày 05/8/2026.

Cục Thuế đã yêu cầu các đơn vị triển khai những nội dung mới. Trong đó, đáng chú ý nhất là việc khai thác dữ liệu có sẵn để giảm thành phần hồ sơ.

Doanh nghiệp và người nộp thuế cần lưu ý:

• Cơ quan tiếp nhận phải khai thác dữ liệu đã có.
• Không yêu cầu cung cấp lại thông tin đã được kết nối, chia sẻ.
• Có thể yêu cầu bổ sung khi không khai thác được dữ liệu.
• Thời gian giải quyết tính từ khi hồ sơ đầy đủ, đúng quy định.
• Mỗi hồ sơ được cấp một mã số để tra cứu.
• Cổng Dịch vụ công quốc gia tiếp tục được tăng cường kết nối.
• Ki-ốt thông minh được bổ sung vào phương thức thực hiện thủ tục.
• Ki-ốt có thể xác thực bằng VNeID hoặc thẻ Căn cước.
• Việc bố trí điểm tiếp nhận không làm thay đổi thẩm quyền giải quyết.

Những thay đổi này giúp giảm giấy tờ và tăng tính minh bạch trong giải quyết thủ tục. Doanh nghiệp nên cập nhật quy trình nội bộ để tận dụng các phương thức thực hiện mới.