Truy đóng BHXH có bị tính lãi không?

Truy đóng BHXH có bị tính lãi không là vấn đề doanh nghiệp cần lưu ý khi điều chỉnh tiền lương hoặc bổ sung thời gian đóng bảo hiểm. Theo quy định hiện hành, truy đóng BHXH không mặc nhiên bị tính lãi trong mọi trường hợp. Doanh nghiệp có thể chỉ phải đóng phần BHXH còn thiếu nếu thực hiện đúng thời hạn. Tuy nhiên, nếu quá thời hạn truy đóng, khoản tiền 0,03%/ngày có thể phát sinh. Quy định về truy thu, truy đóng BHXH bắt buộc được thực hiện theo Nghị định 158/2025/NĐ-CP. Nghị định này có hiệu lực từ ngày 01/7/2025.

I. Truy đóng BHXH có bị tính lãi không?

1.1. Truy đóng đúng hạn có phải chịu lãi không?

Câu trả lời là không phải trường hợp nào cũng bị tính lãi.

Theo khoản 2 Điều 8 Nghị định 158/2025/NĐ-CP, với một số trường hợp truy đóng, số tiền phải truy đóng được xác định bằng số BHXH bắt buộc phải đóng.

Điều này áp dụng với trường hợp:

• Người lao động được điều chỉnh tăng tiền lương và có thời gian hồi tố.

• Người lao động Việt Nam làm việc ở nước ngoài được gia hạn hợp đồng hoặc ký hợp đồng mới.

Nếu doanh nghiệp và người lao động thực hiện truy đóng trong thời hạn quy định, khoản truy đóng không mặc nhiên cộng thêm 0,03%/ngày.

1.2. Truy đóng quá hạn có bị tính 0,03%/ngày không?

Có.

Đối với trường hợp điều chỉnh tăng tiền lương, thời hạn truy đóng được tính đến hết ngày cuối cùng của tháng tiếp theo sau tháng có quyết định điều chỉnh tăng lương.

Nếu hết thời hạn này mà chưa truy đóng, cơ quan BHXH sẽ thực hiện theo quy định về xử lý chậm đóng. Khi đó, số tiền phải nộp thêm được tính bằng 0,03%/ngày trên số tiền BHXH chậm đóng.

Quy định tương tự áp dụng với trường hợp người lao động Việt Nam làm việc ở nước ngoài. Thời hạn được tính đến hết ngày cuối cùng của tháng tiếp theo sau tháng người lao động về nước. Nếu quá hạn, khoản tiền chậm đóng sẽ được xử lý theo quy định.

II. Những trường hợp truy đóng BHXH nào được áp dụng?

Nghị định 158/2025/NĐ-CP quy định 03 trường hợp truy thu, truy đóng BHXH bắt buộc.

2.1. Truy đóng do tăng tiền lương hồi tố

Trường hợp đầu tiên là người lao động được điều chỉnh tăng tiền lương. Việc tăng lương làm tăng tiền lương làm căn cứ đóng BHXH.

Đồng thời, quyết định tăng lương có thời gian áp dụng hồi tố về trước.

Ví dụ, công ty ban hành quyết định tăng lương vào tháng 8/2026. Quyết định này áp dụng từ tháng 1/2026.

Khi đó, doanh nghiệp phải truy đóng phần BHXH chênh lệch từ tháng 1/2026. Nếu thực hiện đúng thời hạn, doanh nghiệp đóng phần BHXH phải đóng theo mức lương mới.

Nếu quá thời hạn truy đóng, khoản 0,03%/ngày sẽ được tính theo quy định về chậm đóng.

2.2. Người Việt Nam làm việc ở nước ngoài

Trường hợp thứ hai áp dụng với người lao động Việt Nam đi làm việc ở nước ngoài.

Người lao động được gia hạn hợp đồng hoặc ký hợp đồng lao động mới ngay tại nước tiếp nhận lao động. Việc truy đóng được thực hiện sau khi người lao động về nước.

Nếu thực hiện truy đóng đúng thời hạn, số tiền phải đóng được xác định theo quy định về mức đóng BHXH.

Nếu quá thời hạn, khoản tiền chậm đóng sẽ được xử lý theo Điều 40 và Điều 41 Luật BHXH 2024.

2.3. Một số đối tượng đóng BHXH sau thời hạn

Trường hợp thứ ba áp dụng với đối tượng tại điểm m và điểm n khoản 1 Điều 2 Luật BHXH 2024.

Các đối tượng này đóng BHXH sau thời hạn quy định.

Khác với hai trường hợp trên, ngay cách tính tiền truy đóng trong trường hợp này đã bao gồm khoản 0,03%/ngày.

Khoản tiền này được tính trên số BHXH phải đóng và số ngày đóng sau thời hạn.

III. Mức 0,03%/ngày được tính như thế nào?

Khoản 0,03%/ngày là khoản tiền xử lý đối với hành vi chậm đóng hoặc trốn đóng BHXH. Luật BHXH 2024 quy định số tiền này được tính trên số BHXH chậm đóng hoặc trốn đóng và số ngày chậm đóng, trốn đóng.

Có thể hiểu công thức như sau:

Tiền phải nộp thêm = Số tiền BHXH chậm đóng × 0,03% × Số ngày chậm đóng

Ví dụ, doanh nghiệp phải truy đóng thêm 20 triệu đồng BHXH. Doanh nghiệp thực hiện sau thời hạn 30 ngày.

Khoản tiền tính thêm sẽ là:

20.000.000 × 0,03% × 30 = 180.000 đồng.

Như vậy, doanh nghiệp phải đóng số tiền BHXH còn thiếu và khoản tiền tính thêm theo số ngày chậm đóng.

IV. Khi nào doanh nghiệp không bị tính khoản 0,03%/ngày?

Doanh nghiệp cần phân biệt truy đóng đúng hạn và truy đóng sau hạn.

Nếu thuộc trường hợp được truy đóng và thực hiện trong thời hạn quy định, doanh nghiệp chỉ truy đóng số tiền BHXH phải đóng. Quy định tại Điều 8 Nghị định 158/2025/NĐ-CP không đặt thêm khoản 0,03%/ngày cho hai trường hợp này nếu vẫn trong thời hạn.

Ngược lại, nếu quá thời hạn, cơ quan BHXH sẽ áp dụng quy định về chậm đóng. Khi đó, doanh nghiệp phải nộp thêm khoản tiền 0,03%/ngày.

Do đó, thời điểm ban hành quyết định tăng lương và thời điểm thực hiện truy đóng có ý nghĩa rất quan trọng.

V. Ví dụ về truy đóng BHXH có bị tính lãi

Công ty A quyết định tăng lương cho nhân viên từ tháng 01/2026. Quyết định tăng lương được ban hành vào tháng 8/2026.

Phần tiền lương tăng thêm làm tăng căn cứ đóng BHXH. Công ty phải truy đóng phần BHXH chênh lệch từ tháng 01/2026.

Giả sử công ty thực hiện truy đóng trong tháng 9/2026 và vẫn trong thời hạn quy định.

Khi đó, công ty thực hiện truy đóng phần BHXH phải đóng theo mức lương mới. Chưa phát sinh khoản 0,03%/ngày do chậm đóng.

Nếu công ty tiếp tục để quá thời hạn truy đóng, khoản tiền chậm đóng có thể phát sinh. Mức tính là 0,03%/ngày trên số tiền BHXH chậm đóng.

Vì vậy, doanh nghiệp nên thực hiện truy đóng sớm sau khi có quyết định điều chỉnh tiền lương.

VI. Doanh nghiệp cần lưu ý gì khi truy đóng BHXH?

Khi phát sinh truy đóng, kế toán và nhân sự nên rà soát lại toàn bộ hồ sơ.

Các tài liệu cần kiểm tra gồm:

• Quyết định điều chỉnh tiền lương.

• Hợp đồng lao động và phụ lục hợp đồng.

• Bảng lương của các tháng liên quan.

• Hồ sơ tham gia BHXH.

• Số tiền BHXH đã đóng.

• Số tiền BHXH phải đóng sau điều chỉnh.

• Thời hạn phải thực hiện truy đóng.

Đặc biệt, doanh nghiệp cần xác định đúng ngày bắt đầu và ngày kết thúc thời gian hồi tố.

Việc xác định sai thời hạn có thể dẫn đến tính thiếu số tiền phải truy đóng. Đồng thời, doanh nghiệp có thể phát sinh khoản tiền do chậm đóng.

VII. Kết luận

Truy đóng BHXH có bị tính lãi không? Câu trả lời là có thể có, nhưng không phải mọi trường hợp đều bị tính.

Nếu doanh nghiệp truy đóng đúng thời hạn, một số trường hợp chỉ phải đóng phần BHXH còn thiếu. Nếu quá thời hạn, khoản tiền 0,03%/ngày có thể phát sinh.

Riêng trường hợp một số đối tượng đóng BHXH sau thời hạn, khoản 0,03%/ngày được tính ngay theo cách xác định tiền truy đóng tại Nghị định 158/2025/NĐ-CP.

Doanh nghiệp nên kiểm tra thời hạn truy đóng ngay khi phát sinh điều chỉnh. Việc xử lý sớm giúp hạn chế khoản tiền phát sinh và tránh sai sót hồ sơ BHXH.